Get Adobe Flash player

Clocks ساعت

پنجشنبه, ۲۱ جون ۲۰۱۸
پنجشنبه, ۳۱ خرداد ۱۳۹۷
پنجشنبه, ۰۷ شوال ۱۴۳۹

Calendar جنتری

جون 2018
دسچپجشی
123
45678910
11121314151617
18192021222324
252627282930

Who's Online مهمانان آنلاین

ما 95 مهمان و بدون عضو آنلاین داریم

غازی امان الله خان

اولین لویه جرگه در زمان امان الله خان

اولین لویه جرگه در زمان امان الله خان

جشن حکومت شاهی محمد ظاهرشاه

جشن زمان شهید سردارمحمد داؤد خان

شهید سردار محمد داود خان

dawd S

1919 شاه امان الله خان شاه افغانستان

شاه امان الله خان شاه افغانستان 1919

(1957) محمد ظاهرشاه در ماسکو

(1957) محمد ظاهرشاه در ماسکو

نمای تاریخ تصویری فغانستان

Afghanistan Hestori 200

نمای تاریخ تصویری فغانستان

د اسټراليا اوښبه افغانان

Afghan Austerlia 1 200

د اسټراليا اوښبه افغانان

مرحوم مدیر صاحب الدین

sahebdin

مرحوم مدیر صاحب الدین

بنیاد خیریه پیمان

Paiman Charity Foundation 2017 200 TUM

بنیاد خیریه پیمان
Paiman Charity Foundation
www.paimanfoundation.com

ویب سایت جدید ولایت لوگر

خطاطي نستعليق آنلاين

logo ass

کمپیوتر سرویس

آموزش حج وعمره همراه با عکس

تانجانت بورد پښتو

ویب سایت جدید ولایت لوگر

د پښتو ژبی نوی فونتونه

دپښتو درسونه کتاب

د رياضي لومړی کتاب ـ تر ۹ ټولګي

د ریاضی دوهم کتاب

Math Book GCSE 2 200

دریاضی دریم کتاب

مرحوم تورن جنرال نصرالله خلیل

محمد ابن عبدالوهاب عربی

کمپیوتر سرویس

دو روز پي در پي

du ruze paidarpai

انجمن کلتوری افغانها در سویدن

آموزش نماز برای کودکان

کتابخانۀ دانشنامۀ افغان

Map of Country نقشه کشورها

نعت عالم شوقی

Naat Alem 200

مسجد آنلاین

www.kodakan.se

kodakan afghan 200

Afghanistan افغانستان

imagescak6d4un 200

بازی اطفال با گل

blommor aa

تظاهرات گستردۀ افغانها مقابل سفارت امریکا

اختره ته راغلۍ

Akhtara 200

آشپزخانه کوچک من

All Video Share - Gallery

Home خانه

!چه بودند

چه بودند!

مصطفی «عمرزی»

Chebodand 400در دو نوشتار «بخارای مفلوک» و «تفاوت، از کی تا کجا!»، استدلال کردیم که نباید های سیاسی، نبایسته هایی نشوند که در جریان رسانه یی و تبلیغاتی، مردم را فریفته می سازند. در آن دو تحقیق و توضیح، عوامل تعیین کننده ی تاریخ، یکی در جغرافیای عقب مانده و فلاکت زده ی آسیای میانه و دیگری در کویر عربستان سعودی، زنده گی مردم را به طرز عجیبی عوض می کنند. هرچند تاثیر مخرب و شکننده ی تجاوز روسان بر آسیای میانه و تغییر هراس آور به اتحادشوروی، روح و جسم میلیون مسلمان را آسیب می زند و مشی فرهنگی و سیاسی، ذهنیت شناخت از خود را در نشیب پریشانی، به سرازیری ای می کشاند که تا سقوط اتحادشوروی، مردمان دربند، از حس بنده گی و غلامی، احساس حقارت کنند، اما این تجربه ی سنگین و سیاه، فاصله ی آنان از حیات قرون وسطایی قبلی را بسیار زیاد می سازد.

 کویر اعراب شبه جزیره ی عربستان با تحول نفت، میلیون ها دالری را سرازیر می کند که حتی در افکار مردمان رو به قبله ی معنویت (مکه) و مادیت (پول فرایض حج)، نمی گذشت؛ ده چندان آن شاید از کرامات و برکات زمین همین مکان مقدس باشد.

ما در فراز چهل سال جنگ، زیان دیده ایم و در ناگزیری های تحمیل آن، بازنده می شویم. این سقوط، مظاهر زیادی از حیاتی را می برد که در ناکجا آباد زمین، در جایی که آسایش است، مردم را برای فرار از نیستی جنگ، تشویق می کند با طرد پشت سر (تاریخ و فرهنگ) ترجیح دهند بقای زنده گی، معنی این واژه را نفرین نکند.

در کوشش قبلی، برهان ما، دوری از اختیار این باور نادرست بود که گویا عوامل انسانی، شاید در جلوافتاده گی هایی که در رواج ناسیونالیسم و گرایش قومی می خوانند، باعث جهش و ترقی دیگران شده است.

در صد سال اخیر، در بسا از موارد، ابتکار بزرگان این کشور، نشان می دهد که تا اوج تحول شوروی در آسیای میانه و درآمد های طبیعی اعراب، افغانستان ما با التیام جراحت های استعمار و ارتجاع، اما عقب نمانده بود.

در سومین قسمت تبیین ماجرا های مردمان بیگانه، سراغ همسایه ی غربی می روم. مقوله ی فارسیسم با تمام شاخصه های آن، مبدا و منشایی دارد که اگر ایران را سوا از آن بدانیم، به درستی شناخته نمی شود.

در مقوله ی فارسیسم، شعاع فرهنگ، دایره ی بزرگی دارد که افغانستان ما را در نوعیت عناصر فرهنگی، استحاله می کند. تبلیغات زهرآگین و انبوه نشریات جعلی در نضج مکتب ایرانی گری، افغانستان را التصاق واحد هایی می داند که بیشتر بر اساس عنصر زبان، می کوشند اصالت های هویت های تباری، پنداره ی واژگونه ی باشد که گویا گویش، شرح اصالت تباری می شود.

جهش اجتماعی با توانایی های ناشی از درآمد نفت، جاذبه ی دیگری ایجاد می کند که اگر تجربه ی افغانی از زنده گی در ایران، بدتر از همه جاست، اما زنده گی زیر سقف سیاه دیگران را بر آسمان آبی و اما باز وطن ترجیح می دهند.

 تغییر پُرشتاب زمان، نمای روشن و مکدری دارد که در دمای آن، آتش فقر، حریق می کند و برودت شب های دراز زمستان، خاکستر به جا مانده از حریق روز های داغ، کالبد سیاه یک ستم رسیده ی روزگار می شود.

مردمان مکه، نمی دانستند که در دشت های سوزان، گنجینه ای نهفته است که فقط در نیم سده از فوران آن، تغییر ملک ریگ روان، شکوفاتر از تمام تاریخ مدنیت گذشته شد.

رگه های گنجینه ی سیاه در جغرافیای همسایه ای که به شهادت تاریخ، هیچ افزودی ای نداشتند، در رقابت ناسالم تاریخ، ما را عقب می گذارد.

در داستان چهل سال جنگ، در عرصه های زیادی از جایی بیرون مانده ایم که تاب مردان و زنان این سرزمین را در جای تنازع و ویرانی هدر می دهند.

آیا می دانید که ایران، از مهمترین تولید کننده گان مواد مخدر بود؟

(تریاک؛ تنها صادرات ایران قبل از کشف نفت!)

نورعلی مرادی «بئوار الیما»

در خاطرم است که عزیزی فارس مشهدی، همین جا در صفحه ی فیسبوکم در جواب من که از فقر لرها که مالکان اصلی ثروت نفت بوده و هستند و رفاه و توسعه ی شهر های فارس نشین گلایه می کردم، گفت: از این ثروت به من در کودکی چیزی نرسید و با فقر بزرگ شدم. در ثانی همه مناطق فارس نشین مرفه ی مرفه نیستن. فلان و فلان روستا و بهمان بهمان روستا در کرمان و یزد، ولی هنوز آب تصفیه شده ندارند؟!

گفتم: من و آن لر مسجدسلیمانی و هفتکلی و نفت سفیدی و گچسارانی خیلی متاسفیم که از پول غارتی نفت و گاز ما توسط حکومت مرکزی، چیزی به شما در کودکی در دهات خراسان نرسیده است! واقعاً متاسفیم! مشکل از تهران است که مال غارتی را خوب تقسیم نمی کند!

حالا شما به دل نگیرید هموطن خراسانی! گمان کنید که یک بند انگشت آن طرف تر روی نقشه در پاره ی دیگر در هرات یا مزارشریف یا قندهار یا دوشنبه متولد شده اید و پاره ای از ایران نیستید و اصلاً مسجدسلیمان و نفتی هم نیست! نه حسرت اش را می خورید و نه سرکوفت اش را!

دوست گرامی! وقتی هرات، شهری بود، مشهد- قصبه ای بیش نبود و این همه حشمت و شهریت و رفاه و شهرت امروزی، نه به خاطر مشهد الرضا بودنش است که دو قدم آن طرف تر مزارشریف که مزار علی امیرالمومنین است، به قدر و قیمت محله ی نواب مشهد هم نیست! که اگر نفت نبود، نه الدرم بلدرم های شاهنشاه آریایی پارسی بود و نه منم منم های حکومت جمهوری اسلامی و رجز و جولان خوندش برای جهانیان و این که انگشت دو سوراخ این و آن کند. ایران بدون نفت، مثل افغانستان و تاجیکستان، سرش را می انداخت زمین و مثل بچه ی آدم زنده گی اش را می کرد و ما لرها هم به این و آن سرکوفت مال غارتی نمی زدیم...!

و اصولاً وقتی که ما لرها، سر هموطنان فارس منت می گذاریم که اگر نفت مسجدسلیمان و هفتکل و نفت سفید نبود یا نفت گچساران و پازنان و دهلران نباشد، شهرهای اصفهان و تهران و شیراز و مشهد و تهران شما، چنین فربه و انباشته از ثروت و سرمایه و رفاه و صنایع ... نبود، غالباً سابقه ی شکوهمند تاریخی شان و هوش ذاتی پارسی شان را به رخ ما می کشند؟

وقت پاسخ می شنوند خوب، چرا فارس های افغانستان و شهر های هرات و بلخ و کابل که همزبانان شما در آن ها ساکن اند، به این توسعه دست نیافته اند؟ پاسخ می شنویم که این رضاشاه کبیر بود که ایران (منظور شان شهرهای فلات مرکزی است) را مدرن ساخت و توسعه داد!

این ها غافل اند! آن چه در قرن معاصر، وضعیت جامعه ی فارس در ایران را و شهر های مرفه ی فارس زبان فلات مرکزی ایران، همچون مشهد و اصفهان و کرمان و یزد و تهران و قم را در مقایسه با همتباران و همزبانان شان در افغانستان و شهرهای فارس زبان و  فلاکت زده ای چون هرات و مزار شریف و ...، از لحاظ توسعه و رفاه اقتصادی، اجتماعی، فرهنگی برتری داد و برکشید،  نه ظهور رضاخان خان بود که قبلاً و سابقاً و پیشتر از او، امان اله خان، پادشاه افغانستان، تمام مقدمات مدرنیته، تساوی زن و مرد و کشف حجاب و اصلاحات اجتماعی و سیاسی، مدارس به سبک جدید و خط آهن و ارتش، نشریات سراسری و اعزام دانشجوی زن به خارج و مدارس زنان و معلمان خارجی و ... را عملی کرده بود.

آن چه وضعیت فارس زبانان ایرانی را نسبت به همزبانان فارس شان در افغانستان، متحول و توسعه مند و مترقی و مرفه کرد، کشف و استخراج نفت در مناطق لرنشین بود و لاغیر...! پدیده ای که خود لرها و سرزمین شان از آن، هیچ بهره ای نبردند.

سندی از مجلس شورای ملی ایران و خطابه های مصدق و دیگر وکلای مجلس (در سال 1305) است که گویا پیش از ملی شدن نفت بختیاری و انگلیس (که ایران، خودش وارد کننده ی نفت بوده ) به خوبی عیان می کند بیشترین ارز وارده به مملکت ایران در آن سال های بدون نفت، نه حاصل صادرات پشمک یزد و گز اصفهان و سوهان قم، بل از  حاصل صادرات تریاک بود!

منبع:

صفحه ی فیس بوک نورعلی مرادی «بئوار الیما».

خاطره:

رد یابی تاریخ در گذشته ی مردمان این منطقه، تا زمانی که تحول اقتصادی با درآمد نفت، ایران و امثال این کشور ها را متغیر می کند و آسیای میانه در بستر جبر تاریخی فرهنگ خشن نیمه روسی و نیمه اروپایی، از گذشته ی قرون وسطایی دور می شود، تاریخ تصویری مردمان این سرزمین ها، معادل کمترین مردمانی ست که در عادت فقر و ناداری، حتی امروز بسیار بهتر از صد سال قبل بخاراییان، اهل مکه و سرزمین های ممالک   محروسه ی ایران نیستند. به مجموعه ای از تصاویری بنگرید که زنده گی مردم ایران در طول بیش از یک قرن اخیر را مستند می کنند. در این تصاویر، سیمای مردمی که در شوونیسم تاریخی و در مقوله ی فارسیسم، گذشته ی بُریده ی گویا حوزه ی اشتراکات بوده اند، نه فقط حس بیگانه گی می دهند، بل ژولیده گی، فقر و محیط فقیر، ثبوت ادعایی ست که در تلاش بازنگری تاریخی به درستی وضاحت می دهد: هیچ چیزی که بر اساس پدیده ی فرهنگی رونما شده باشد، تفاوت زنده گی گذشته گان و همسایه گان را ثابت نمی کند.

تجسس مکرر استعمار، ردی از گنجینه ی سیاه می یابد و در این بهره گیری، سرمایه هایی «سبز» می شوند که در چهره ی فقر مردم، ناشناخته مانده بودند. این که مفاد طبیعت عرب و لُر، ماهیت ایرانی گری و فارسیسم را در زمینه ی ستم ملی کریه، مشهور می کند، شاید میراث باور هایی باشد که از ساختار نو سیاسی (حاکمیت اقلیت فارس) تا تسلط فاشیسم مذهبی، گونه ای از دست تعویض ستم تاریخی ست. آنان (استعمارگران) رفتند، لیک از جراحت آن تجاوز، صاحبان اصلی ثروت و دارایی، فقیر مانده اند. فقر از همه جای حیات گذشته ی آن مردمان آشکار است. خوب بود برای شکران بیشتر، از نقش نفت و گاز نیز سمبول می ساختند. اینان، چه بودند که مدیون نباشند؟

شرح تصاویر:

ایران و مردم ایران در طول بیش از صد سال اخیر؛ تصویر کارت جیره ی تریاک زنی که معتاد است، کارتونی از شیر و پرچمی که از فرهنگ قلیان کشی، به گذشته ی نه چندان دور درآمد های مواد مخدر ایران می رسد و تصاویری از نخستین تولیدات نفت در ایران.

نوشتن دیدگاه


تصویر امنیتی
تصویر امنیتی جدید

بیرق ملی افغانستان

afghanistan

image 006 image 006 image 006

ساینس ، طب و معلومات علمی

حقیقت در یوتیوب

youtube

الحاج محمد شاه پيمان

salim abed paiman 200

جنتری یا تقویم سال ۱۳۹۷

Jantari Afghani 1397 200

په پيښور کښي د ضا خېل په مدرسه

آشپزی افغانی

dast pukht afghani 180

آشپزی افغانی و غذا های لذیز افغانی

تاریخی، سیاسی، فرهنګی ، کلتوری او اجتماعی کتابونه

تلویزیون آشنا

daritvplayer

نماز ستون دین

Namaz Ston Din 1 200

د آشنا تلویزیون وروستی خپرونه

player240

مرحوم داکتر عزیزالله لودین

dr. azizullah lodin 200

ښاغلۍ محمد رسول باوری

bawari 200

استاد شاه محمود محمود

Ustad Shah Mahmood Mahmood 200

د ارګ تاریخچه

باغ بابر

پښتانه اصلاً څوک دي ؟

فال حافظ

hafez copy

سه هزار سال دروغ درتاریخ ایران

Tamuli Dar Bonyan Jalyat 200

!بیستمین سالروز پیروزی مجاهدین بر همه مبارک باد

ننگرهار مشاعره

پرویز شگیوال

Saraji Atal سراجی اتل

سمیع الله تړون

Rates widget

Currency Converter

شعر پښتو

برنج گل لاله

loga

شرکت حسابداری الیاس

Elias S

ښاغلی سمیع الله تړون

Samiullah Taron 200

ښاغلی سنګر مل عارفزی

ویدیو کلپ کارتون برای اطفال خورد سال

Statistics

سیستم عامل
FreeBSD
پی اچ پی
7.1.18
MySQLi
5.7.22-log
زمان
22:12
ذخیره ساز
فعال شده
Gzip
غیر فعال
کاربران
1
مطالب
899
نمایش تعداد مطالب
464528

اخبار جدید

تاریخچه مختصر بچه سقاو

Login Form

Copyright © 2017. All Rights Reserved www.haqiqat.se حقیقت

Innehållsansvarig: Mohammad Shah Paiman, 073- 939 46 22 - e-post: abed_salim@hotmail.com www.haqiqat.se All Rights Reserved.