Get Adobe Flash player

Clocks ساعت

سه شنبه, ۱۴ آگوست ۲۰۱۸
سه شنبه, ۲۳ مرداد ۱۳۹۷
سه شنبه, ۰۲ ذیحجه ۱۴۳۹

Calendar جنتری

آگوست 2018
دسچپجشی
12345
6789101112
13141516171819
20212223242526
2728293031

Who's Online مهمانان آنلاین

ما 155 مهمان و بدون عضو آنلاین داریم

غازی امان الله خان

اولین لویه جرگه در زمان امان الله خان

اولین لویه جرگه در زمان امان الله خان

جشن حکومت شاهی محمد ظاهرشاه

جشن زمان شهید سردارمحمد داؤد خان

شهید سردار محمد داود خان

dawd S

1919 شاه امان الله خان شاه افغانستان

شاه امان الله خان شاه افغانستان 1919

(1957) محمد ظاهرشاه در ماسکو

(1957) محمد ظاهرشاه در ماسکو

نمای تاریخ تصویری فغانستان

Afghanistan Hestori 200

نمای تاریخ تصویری فغانستان

د اسټراليا اوښبه افغانان

Afghan Austerlia 1 200

د اسټراليا اوښبه افغانان

مرحوم مدیر صاحب الدین

sahebdin

مرحوم مدیر صاحب الدین

بنیاد خیریه پیمان

Paiman Charity Foundation 2017 200 TUM

بنیاد خیریه پیمان
Paiman Charity Foundation
www.paimanfoundation.com

ویب سایت جدید ولایت لوگر

خطاطي نستعليق آنلاين

logo ass

کمپیوتر سرویس

آموزش حج وعمره همراه با عکس

تانجانت بورد پښتو

ویب سایت جدید ولایت لوگر

رئیس جمهور محبوب ما محترم داکتر محمد اشرف غنی احمدزی

د پښتو ژبی نوی فونتونه

دپښتو درسونه کتاب

د رياضي لومړی کتاب ـ تر ۹ ټولګي

د ریاضی دوهم کتاب

Math Book GCSE 2 200

دریاضی دریم کتاب

مرحوم تورن جنرال نصرالله خلیل

محمد ابن عبدالوهاب عربی

کمپیوتر سرویس

دو روز پي در پي

du ruze paidarpai

انجمن کلتوری افغانها در سویدن

آموزش نماز برای کودکان

کتابخانۀ دانشنامۀ افغان

Map of Country نقشه کشورها

نعت عالم شوقی

Naat Alem 200

مسجد آنلاین

www.kodakan.se

kodakan afghan 200

Afghanistan افغانستان

imagescak6d4un 200

بازی اطفال با گل

blommor aa

تظاهرات گستردۀ افغانها مقابل سفارت امریکا

اختره ته راغلۍ

Akhtara 200

آشپزخانه کوچک من

All Video Share - Gallery

Home خانه

دری یا فارسي لغاتونه د معادلو خارجي لغاتونو لپاره

دری یا فارسي لغاتونه د معادلو خارجي لغاتونو لپاره

لیکوال: دکتور نور احمد خالدی
ژباړونکی: نثار احمد الکوزی

388386 2378958885761 1200311122 n 200د بي بي سي فارسي د ګزارش له مخي په دي وروستیو کې د ایران د اسلامي جمهوریت د فارسي ژبي او ادبیاتو د کلتورتون رئیس غلام علي حداد ویلي دي چي دا کلتورتون حاضر دئ د افغانستان د حکومت سره په دې هیواد کې د فارسي ژبي د کلماتو د بډایولو او ځای په ځای کولو لپاره مرسته وکړي. د بي بي سي له قوله ښاغلي حداد چي په تهران کې ئې د ایران او افغانستان د فرهنګي خبرو اترو په لومړۍ غونډه کې وینا کول داسي وویل: په ایران کې د پارسي ژبي او ادبیاتو کلتورتون د خپلو فعالیتونو په لړ کې په دي توانیدلئ چي تر پنځه پنځوس زره ډیر معادل فارسي معادل لغاتونه د خارجي لغاتونو لپاره پیدا کړي. موږ آماده یو دا لغاتونه د افغانستان حکومت ته هم ورکړو، تر څو د افغانستان په ښوونځیو کې د فارسي ژبي زده کړه لا آسانه سي.

 سوال دادی چي آیا د خارجي لغاتونو لپاره د فارسي ژبي معادل لغاتو پیدا کول ضروري دي؟ آیا دا کار په نننۍ نړۍ کې، چي ورځ په ورځ د اړیکو او ارتباطاتو د تبادلي له مخي وړه کیږي زموږ د ځوانانو لپاره ګټور تمامیږي؟ آیا دا زموږ د ځوانانو په ګټه تمامیږي چي په ایران کې د فارسي ژبي او ادبیاتو د کلتورتون د جوړو سوو لغاتو له مخي کمپیوټر ته (رایانه)، انټرنیټَ ته (تارنما) او فیسبوک ته (رخنما) ووایي؟ آیا د یادو کلماتو په کارول او ددوی په شان په سلگونو نور جوړ شوی فارسی لغات زموږ ځوانان خپلو نړیوالو سیالانو ته نژدي کوي، که لیري کوي؟ په همدی ټوګه ایرانیان د خپلي ژبي څخه د عربي کلماتو د لیري کولو هم هڅي کوي.

په دې موضوعاتو د لا ښه پوهیدلو لپاره اړینه ګڼم چي د دري ژبي (هغه چي ایرانیان ئې فارسي بولي) د ریښو او تکامل او د ایرانیانو دښمني د خارجي ژبو؛ په خاصه بیا د عربي سره؛ څه خبري وکړم. دري د افغانستان یو بومی د بومی ژبه او ددي سیمي د اقوامو نرمنځ اړیکه ټینګونکې ژبه ده. د (الیور روی) او نورو علماوو په اند خراسان، منځنۍ آسیا او بلخ د نننی دري او ایرانۍ فارسي ژبی د پیدایښت ځای دئ. دا ژبه د پخوانۍ پهلوي آشکاني، تخاري، سغدي، او نورو د ترکیب او ګډولې څخه جوړه سوې ده. دري د پهلوي ژبي ادامه نه ده! د پهلوي ژبي سره ئې موازیً په یوه وخت شتون درلودئ، ورڅخه متاثره وه، او د پیړیو په اوږدو کې د سانسکریت، پښتو، هندي، ترکي او عربي څخه شتمنه سوې ده. باختر، خراسان او ماورالنهر ته د اسلام تر رسیدو وروسته، د هراتي طاهریانو په موده کې دري د عربي رسم الخط ومنئ. کله چي اسلامي لښکرو په عراق عجم (ننني ایران) باندي برید وکاوه هلته پهلوي ژبه ویل کیدل، په داسي حال کې چي په خراسان، تخارستان، کابلستان، سیستان، ماورالنهر او غرجستان خلګ په دري ګړیدل. د سعدي او حافظ مورنۍ ژبه پهلوي وو. ایرانیانو خپله پهلوي ژبه په تدریج سره له لاسه ورکړل. د استاد (ملایري) له قوله عربو د پهلوي ژبي سره خاصه دښمني لرله، ځکه پهلوي د ساساني امپراطورۍ او مجوسیانو رسمي ژبه وو. عربو هلته ډیري کتاب سوځوني وکړې او وتوانیدل د دوو سوو کلونو په موده کې پهلوي له استعماله واچوي. ځکه خو ننني ایرانیان د عربو سره خاصه دښمني لري او د فارسي-دري څخه د عربي اثارو د له منځه وړلو کوښښ کوي. دوی غواړي افغانان هم په دا نا مقدسه او بې لزومه مبارزه کې ونډه ورسره واخلي.

د وخت په تیریدو او واک ته د خراسانیانو او غیرعربو په رسیدو سره، په تېره بیا د صفاریانو په موده کې؛ دري یو د عربي پر ځای ددي خاوري د واکمنانو د دربارونو د لیکونو او مکتوبونو ځای ونیو. په تدریج او د سلجوقیانو او خوارزم شاهانو د امپراطوریو په پراخیدو سره دري د ماورالنهر څخه هغو سیمو ته چي اوس یې ایران بولي؛ ورسیدل او د هغو سیمو خلګو دري، چي اصلاً د د بلخ، ماورالنهر او خراسان خلګو ژبه ول؛ د پهلوي پر ځای ومنل او هغه ته ئې د (فارسي) نوم ورکړ. ددي پوښتني په ځواب کې چي ولي فارسي ته په هغو ځایونو کې، چي فارس نه دئ؛ هم فارسي ویل کیږي؛ استاد (ملایري) دا دلیل وړاندي کوي، چي فارسي نومول د دو پخوانیو امپراطوریو (هخامنشیانو، ساسانیانو) اوپه بلخ، ماورالنهر او خراسان کی ددوی فرهنګي تاثیرات له کبله دی. د افغانستان پر خاوري او رهبرانو باندي د صفویانو او افشاریانو سیاسي، نظامي او فرهنګي واکمني هم باید ناویلي پری نږدو. هر دلیل، چي وی خو بیا هم هغه زما د یو فیسبوکي ملګري له خولې؛ دری یوازنۍ ژبه ده چی د زوی نوم (فارسی) د پلار نوم (دري) په مقایسه ډیره مشهوره شوی دی.

هیره دي نه وي چي د استاد (ملایري) له قوله دري (هغه ژبي ته چي ایرانیان فارسي وایي) د پهلوي ژبي هم عصره وه، او د (فارسي قدیم)، (فارسي میانه) او (فارسي جدید) اصطلاحات د وروستیو کلونو تولیدات دي، او هیڅ علمي او تاریخي بنسټ نه لري. یاده دي وي، چي د فارس د خلګو ژبه د هخامنشیانو د امپراطورۍ پر مهال (ایلامي) یا (عیلامي) وو، نه (اشکاني پهلوي). په حقیقت کې ددې درواغجنو اصطلاحاتو کارول ددي لپاره دي، چي د فارسي-دري د نحوي تیرایستني لپاره خپل مالکیت وساتي. دري ژبه د ننني افغانستان، تاجکستان، بخارا، سمرقند، ترمذ، خراسان (مروه، نیشاپور، بادغیس او هرات) او نورو سیمو کې وده کړیده. د دري ژبي لومړني ادیبان او شاعران لکه (حنظله بادغیسي) او (رودکي سمرقندي) په خراسان، بلخ او باختر کې ژوند کاوه. د دري ژبي د نظم او نثر لومړني اثرات د خراسان په ناحیه کې پیدا سول. د همدی له کبله، ددوی د اثارو سبک ته دخراساني سبک ویل کیږی. خراساني سبک، چي د دري ژبي لومړني او قدیمي آثار باندي لیکل سوي دي، هغه سبک ته ویل کیږي، چي به مشرق یا ننني افغانستان او په ماورالنهر(منځنۍ آسیا) کې منځ ته راغلی دی. ددي سبک په تاریخ کې د طاهریانو، غزنویانو، سفاریانو او سامانیانو امپراطورۍ شاملي دي، چي د دریمي څخه تر شبږمي هجري پیړۍ پوري وخت را نغاړي. د سلجوقیانو او خوارزم شاهانو د امپراطوریو په پراخیدو سره د دري ادبیات د ترکیې سهیل او سهیل لویدیځ، آذربایجان او عجمي عراق (ننني ایران) ته هم خپاره سول، او د خراسانی سبک ترمنځ ته راتلو دري سوه کاله وروسته د شعر عراقي سبک منځ ته راغلئ. عراقي سبک تر اوومي، اتمي او نهمی پیړۍ پوري محدود پاته سو. د اوومي پیړۍ اوایل هغه وختونه دي، چي مغولان په منځنۍ آسیا، باختر او خراسان باندي بریدونه کاندي، هغه ادیبان او پوهان، چي ددوی د حملو څخه روغ وتلي وي؛ قونیې، تبریز، اصفهان، شیراز، بغداد او نورو هغو علاقو ته چي هلته ددوی مادي او معنوي زیرمي د مغولانو له حملو او غارته په امان وي تښتي.

ژبه یوه ژوندۍ او د ودي په حال پدیده ده، چي د سیمي او نړۍ د فرهنګونو او کلتورونو سره د اړیکو په پراختیا کې لا بډایه کیږي. د بنګله دیش، پاکستان، سریلانکا، هندوستان او پاکستان د علم او صنعت د پرمختګ او نسبت ایران او افغانستان ته په نړیواله سطحه د نوموتو پوهانو، سیاستمدارانو، مدیرانو او مشاورینو درلودلو یو لامل هم په ښوونځایونو او تعلیمي موسساتو کې، انګلیسي ژبي ته ددوی لاسرسۍ او د هغه څخه استفاده ده. د بهرنۍ نړۍ د ژوندیو ژبو سره د دري ژبي د اړیکو زیاتوالي بې له شکه دا ژبه بډایه کړې ده. د معلم، متعلم، محصل، تحصیل، مکتب، کتاب، کتابچه، حساب، هندسه، الجبر، والي، ولایت، نجوم، منجم او دې ته ورته زرهاوه نوري کلیمې او لغاتونه عربي ریښې لري، خو په تیرو دیارلس سوه کلونو کې په دري کې شامل سوي او ددي ژبي نه جلاکیدونکي برخي ګرځیدلي. هماغسي چي د لاتیني، فرانسوي، عربی، هندي، سانسکریټ، آلماني او لسهاوه نورو ژبو زرګونه لغاتونه په انګلیسي ژبه کې سته، او نن ئې هم خلګ پرته له کوم تبعیضه وایي، د انګلیسي څخه ددي کلماتو د ایستلو هیڅ کوم کوښښ نه سوئ دئ او نه به وسي. یوازي متعصبین، شوونیسټ نشنلیسټان، او د تاریکو مغزو او افکارو خاوندان په خپله ژبه کې د ګډوله سویو خارجي لغاتونو د ایستلو هڅي کوي، او د خپلي ژبي په ریښو کې تیشه وهي. دوی لکه چي په دې نه پوهیږي، چي دا عمل ئې خلګ به خاصه بیا د علم او معرفت تږي ځوانان د بهرنۍ نړۍ څخه لیري کوي. پای

نوشتن دیدگاه


تصویر امنیتی
تصویر امنیتی جدید

بیرق ملی افغانستان

afghanistan

image 006 image 006 image 006

ساینس ، طب و معلومات علمی

حقیقت در یوتیوب

youtube

الحاج محمد شاه پيمان

salim abed paiman 200

جنتری یا تقویم سال ۱۳۹۷

Jantari Afghani 1397 200

!آدرس و شماره های تماس تمامی سفارتخانه ها مقیم کابل

په پيښور کښي د ضا خېل په مدرسه

آشپزی افغانی

dast pukht afghani 180

آشپزی افغانی و غذا های لذیز افغانی

تاریخی، سیاسی، فرهنګی ، کلتوری او اجتماعی کتابونه

تلویزیون آشنا

daritvplayer

نماز ستون دین

Namaz Ston Din 1 200

د آشنا تلویزیون وروستی خپرونه

player240

مرحوم داکتر عزیزالله لودین

dr. azizullah lodin 200

ښاغلۍ محمد رسول باوری

bawari 200

استاد شاه محمود محمود

Ustad Shah Mahmood Mahmood 200

د ارګ تاریخچه

باغ بابر

پښتانه اصلاً څوک دي ؟

فال حافظ

hafez copy

سه هزار سال دروغ درتاریخ ایران

Tamuli Dar Bonyan Jalyat 200

!بیستمین سالروز پیروزی مجاهدین بر همه مبارک باد

ننگرهار مشاعره

پرویز شگیوال

Saraji Atal سراجی اتل

سمیع الله تړون

Rates widget

Currency Converter

شعر پښتو

برنج گل لاله

loga

شرکت حسابداری الیاس

Elias S

ښاغلی سمیع الله تړون

Samiullah Taron 200

ښاغلی سنګر مل عارفزی

ویدیو کلپ کارتون برای اطفال خورد سال

Statistics

سیستم عامل
FreeBSD
پی اچ پی
7.1.19
MySQLi
5.7.22-log
زمان
14:08
ذخیره ساز
فعال شده
Gzip
غیر فعال
کاربران
1
مطالب
1022
نمایش تعداد مطالب
580466

اخبار جدید

تاریخچه مختصر بچه سقاو

Login Form

Copyright © 2017. All Rights Reserved www.haqiqat.se حقیقت

Innehållsansvarig: Mohammad Shah Paiman, 073- 939 46 22 - e-post: abed_salim@hotmail.com www.haqiqat.se All Rights Reserved.