Get Adobe Flash player

Clocks ساعت

پنجشنبه, ۲۱ جون ۲۰۱۸
پنجشنبه, ۳۱ خرداد ۱۳۹۷
پنجشنبه, ۰۷ شوال ۱۴۳۹

Calendar جنتری

جون 2018
دسچپجشی
123
45678910
11121314151617
18192021222324
252627282930

Who's Online مهمانان آنلاین

ما 116 مهمان و بدون عضو آنلاین داریم

غازی امان الله خان

اولین لویه جرگه در زمان امان الله خان

اولین لویه جرگه در زمان امان الله خان

جشن حکومت شاهی محمد ظاهرشاه

جشن زمان شهید سردارمحمد داؤد خان

شهید سردار محمد داود خان

dawd S

1919 شاه امان الله خان شاه افغانستان

شاه امان الله خان شاه افغانستان 1919

(1957) محمد ظاهرشاه در ماسکو

(1957) محمد ظاهرشاه در ماسکو

نمای تاریخ تصویری فغانستان

Afghanistan Hestori 200

نمای تاریخ تصویری فغانستان

د اسټراليا اوښبه افغانان

Afghan Austerlia 1 200

د اسټراليا اوښبه افغانان

مرحوم مدیر صاحب الدین

sahebdin

مرحوم مدیر صاحب الدین

بنیاد خیریه پیمان

Paiman Charity Foundation 2017 200 TUM

بنیاد خیریه پیمان
Paiman Charity Foundation
www.paimanfoundation.com

ویب سایت جدید ولایت لوگر

خطاطي نستعليق آنلاين

logo ass

کمپیوتر سرویس

آموزش حج وعمره همراه با عکس

تانجانت بورد پښتو

ویب سایت جدید ولایت لوگر

د پښتو ژبی نوی فونتونه

دپښتو درسونه کتاب

د رياضي لومړی کتاب ـ تر ۹ ټولګي

د ریاضی دوهم کتاب

Math Book GCSE 2 200

دریاضی دریم کتاب

مرحوم تورن جنرال نصرالله خلیل

محمد ابن عبدالوهاب عربی

کمپیوتر سرویس

دو روز پي در پي

du ruze paidarpai

انجمن کلتوری افغانها در سویدن

آموزش نماز برای کودکان

کتابخانۀ دانشنامۀ افغان

Map of Country نقشه کشورها

نعت عالم شوقی

Naat Alem 200

مسجد آنلاین

www.kodakan.se

kodakan afghan 200

Afghanistan افغانستان

imagescak6d4un 200

بازی اطفال با گل

blommor aa

تظاهرات گستردۀ افغانها مقابل سفارت امریکا

اختره ته راغلۍ

Akhtara 200

آشپزخانه کوچک من

All Video Share - Gallery

Home خانه

شاه و شاعران

شاه و شاعران
(اعلی حضرت شاه محمد ظاهر، استاد خلیلی و سیده مخفی بدخشی)

مصطفی «عمرزی»

114okqpdy 400برای نسل همزاد بحران، تداعی گذشته های خوش، اگر به معنی خاطره باشد، به معنی رشته ای نیز است که در خرد خوبیت آن، می کوشند ماضی و مستقبل را گره بزنند. خاطرات، یادمان ها، افراد و اشخاص، همواره بهانه می سازند تا به یاد گذشته ها و مردمان خوب، به این ذهنیت کمک کنیم که افغانستان ما، همیشه محکوم به جفا و فنا نبوده است. در خانواده ی من که ترکیبی از خویشاوندی پشتون ها، تاجیکان، ترکان، سنی و شیعه دارد، احترام به آخرین شاه افغانستان، با یاد روزگار خوش او، قصه ها و خاطرات خوش همیشه گی بود که از همه می شنیدم.

 پس از مصیبت هفت ثور، هشت ثور و تا هرج و مرج کنونی، نسل همزاد بحران، اگر معنی آسوده گی و راحتی را در تاریخ و خاطرات نیابد، آن چه در آن زیست می کند و آن چه در افق های آینده می بیند، هرگز خوش نیست. رشد یک نسل در دشواری، آنان را عادت داده است در این صبوری، قناعت کنند.

واما تداعی گذشته های خوب، به نحوی می تواند کوشش فرهنگی نیک نیز باشد که اگر بازبینی و بازنویسی شود، در هرج و مرج کنونی به یقین که به باورمندان این مملکت کمک می کند «خودباخته» نباشند که گویا همه چیز در 16 سال اخیر، مدنی و واقعی بوده است.

 استاد رفیع در برنامه ای راجع به رسانه ها، به درستی انقتاد کرد که به گونه ای از دست آورد های مدنی صحبت می کنند که گویا اگر 16 سال اخیر نبود، افغانستان و افغانان، هیچ شناختی از حقوق بشر، آزادی ها، فعالیت زنان، نوآوری های مدنی، نظام سازی و تمام ضمایم این فرهنگ نداشتند.

در این شکی نیست که از زمان توحش ایدیالوژیک حزبی (هفت ثور) تا تجربه ی اخوانیسم جنگ سرد، ارتجاع دوم، سخت گیری های وحشتناک دینی و هرج و مرج کنونی، اگر ذهنیت ما از تداعی روزگار و مردمان خوب بگذرد، تصور تاریخ دست آورد ها برای نسل همزاد بحران که باوجود سهولت های رسانه یی، دچار فقر فرهنگی گسترده است، از تمدن یک بار مصرف کنونی آغازی می شود که جهال سیاسی- فرهنگی شعار   می دهند.

به یاد گذشته ها و مردمان خوب، تصویری از «آشنای محبوب مردم» با استاد خلیلی و سیده مخفی بدخشی، مرا به آرامش های برُد که بزرگان خانواده ام در انگیختن این حس در من، کمک کرده اند.

تصویر سیاه و سفید اعلی حضرت شاه محمد ظاهر (رح)، زنده یاد استاد خلیلی، و زنده یاد سیده مخفی بدخشی که قرار روایت، در منزل شاعر افغان در بدخشان گرفته شده است، پیش از همه، بار دیگر مرا به احترام شاه مرحوم واداشت.

به بیان حامیان سلطنت اعلی حضرت شاه محمد ظاهر (رح)، دوره ی طلایی او، به ویژه در سالیانی که در سایه ی خرد و منش انسانی اش (دهه ی دیموکراسی)، در کشور دور، عقب نگه داشته شده و مجروح از آسیب های استعمار، شعور حاکمیت به جایی می رسد که تمثیل مردمسالاری در آینده ای که اگر می ماند، به این تعجب برسد که در آن روزگار، اگر چند کشور اروپای غربی و امریکای شمالی را منفی کنیم، چنان برداشت از حاکمیت و آزادی که بر اساس خرد و اراده ی یک انسان واقعی موصوف به شاه شکل بگیرد، اگر از خصلت ذاتی بگذرد، بدون شک وابسته به تعمق، خردورزی و درک حقایقی داشت که شاه مرحوم می دانست و به نفع مردم و مملکت، به حق که «تصامیم عاقلانه می گرفت».

بیش از چهل سال از دوران خوش سلطنت اعلی شاه محمد ظاهر می گذرد، اما یادواره ی او به دینی می ماند که در قبال رسیدن به آرامش های واقعی، بایسته است از یک تاریخ خوش به یاد آوریم و یادآوری کنیم.

در آرامش های سلطنت «آشنای محبوب مردم»، باوجود دشواری های سیاسی، رقابت های درون خانواده گی، عوارض و پیامد های ارتجاع اول، محدودیت ها و نبود امکانات، جامعه بر اثر افراد خبیر، آگاه و وطن دوست، رشد می کند. تقریباً بخش بزرگ زیر بنا ها، آن هایی که داخلی بودند و آن هایی که بر اثر سیاستگذاری های خوب دولت، از کمک های خارجی آباد می شوند، قانون مندی، تجربه ی خوب حکومت داری، مردمسالاری، آزادی های بیان، مشارکت آزادانه ی زنان، رشد فرهنگ سینما، رسانه، موسیقی، ادبیات و شباهت هایی که در این مسیر، افغانستان محصور در خشکه را با آسایش کشور های آرام نزدیک می کردند، در حاکمیت اعلی حضرت شاه محمد ظاهر، اتفاق افتیده اند.

انسان واقعی و بی آلایش، اگر تعصیل کرده و اهل خبره بود، دوست دار فرهنگی و فرهنگیان به شمار می رود.

زنده یاد استاد خلیلی که از بزرگان و مفاخر ادب و زبان دری در افغانستان است، صرف نظر از گرایش های سیاسی و اغراض او، از کسانی ست که در سایه ی عاطفه و حب اعلی حضرت شاه محمد ظاهر (رح)، زنده گی آرام می یابد. استاد خلیلی در کتاب خاطرات اش، در اکثر جا ها از شاه مرحوم به نیکویی و انسان دوستی یاد می کند و از رابطه ی فرهنگی اش با عطشی که شاه مرحوم به هنر و ادب داشت، قصه ها دارد. او در خاطرات خود آورده است که چه گونه پس از قرابت با شاه مرحوم، از داشته ها و دارایی های کتابخانه ی ارگ استفاده می کرد و اوقات زیادی را صرف کرده است تا در مجاورت شاه مرحوم، فرهنگ و ادب این سرزمین را مرور کنند.

در تصویر جالبی که بهانه ی این مضمون شد، استاد خلیلی در برابر اعلی حضرت شاه محمد ظاهر (رح) و سیده مخفی بدخشی دیده می شود. تا جایی که من معلومات دارم، اعلی حضرت شاه محمد ظاهر در سفری به خانه ی مخفی بدخشی می رود و به یقین که استاد مرحوم در این ذهنیت کمک کرده است. متاسفانه جزییاتی به جز از این تصویر از سفر شاه مرحوم نیافتم. من شک ندارم که تحت تاثیر حضور یک بزرگ، حتماً آن    شاعره ی دری گو، سروده ای داشته است.

تغییر رژیم ها، ستیز سیاسی که بعداً قومی شد و هزاران بلای دیگر، روی واقعیت های زیادی سایه افگنده اند. افزون بر این، ناداری ها و نبود امکانات، باعث شده حتی در روزگار سهولت های تخنیکی، هنوز هزاران دست نوشته و آثار چاپ ناشده ی افغانان اهل قلم، قلمی بمانند. چند قبل، ترجمه ای از یک شاهکار نویسنده ی معروف فرانسوی، الکساندر دوما را که مرحوم سرمحقق محمود حبیبی به دری یا پشتو (به درستی به یاد ندارم) ترجمه کرده بود، به گونه ی نسخه ی قلمی به «آرشیف ملی» سپردند. توجیه این عمل، بیشتر بر اثر ارزش ادبی کار مرحوم سرمحقق حبیبی بود، اما کسی به خودش زحمت نداد در باره ی ارزش چاپ آن فکر کند.

کتاب «دو ملک الشعرای همروزگار»، استاد حسین فرمند را خوانده ام. در این کتاب پیرامون زنده گانی دو استاد شعر دری، استاد بی تاب و استاد قاری عبدالله»، معلومات زیادی گنجانیده شده اند. به قول استاد فرمند، متاسفانه بسیاری از آثار آن بزرگان، هنوز در نسخه ی قلمی مانده و چاپ نشده اند.

از تفصیل ماجرای سفر اعلی حضرت شاه محمد ظاهر به خانه ی مرحومه سیده مخفی بدخشی، هیچ آگاهی ای نیافتم. تنها عکس آنان با چند جمله ی رسانه یی، دست به دست شده اند.

در کتاب «مخفی بدخشی»، اثر استاد حبیب نوابی که در سال 1366 از سوی کمیته ی دولتی طبع و نشر ج.د.ا نشر شده است، ابیات وصفی یافتم که استاد مرحوم و سیده ی بدخشی به احترام همدیگر سروده اند. تاریخ این ابیات به درستی قید نشده است، اما آوردن آن ها در این مضمون، تسلسل منطقی ای می تواند باشد که شاید با تصویر تاریخی شاه و شاعران، بی ربط نباشد.

استاد خلیلی در وصف سیده مخفی بدخشی می سراید:

خوشم که خضر هم شد فروغ یزدانی

که بشنوم سخن مخفی بدخشانی

کسی که ملک سخن را کند به فیض آباد

خدای باد نگهبان وی ز ویرانی

کنم ز لعل بدخشان به شعر وی دل خوش

که نزد اهل دل این باقی ست و آن فانی

چه خسروان که از این خاکدان فرو رفتند

که نام شان نشناسد کسی به آسانی

ببین به ناصر خسرو که بعد نهصد سال

هنوز تخت سخن را کند سلیمانی

در این زمانه که پنهان نمانده هیچ سخن

ز پرده ار برون گنج های پنهانی

عروس شعر که در حجله است گردآلود

به آب طبع بشویش غبار پیشانی

به خامه ی دو زبان شانه زن به گیسویش

که نغز نیست به زلف سخن پریشانی

به گوش دختر افغان بخوان پیام حیات

که مادری تو و از درد دختران دانی

سیده مخفی بدخشی به احترام استاد خلیلی سروده است:

تو ای ادیب سخن سنجی و سخندانی

در این زمانه که غواص بحر عرفانی

تو استاد سخن پروران این دوری

ز طبع ملک سخن را کُنی جهان بانی

به سوی اهل سخن لطف تو از آن بیش است

که سوی کلبه ی عاجز شدی به مهمانی

مرا که گلشن طبعم خزان شده افسوس

که از سخن قدمت را کنم گل افشانی

به نزد اهل خرد «مخفیا» مکن هرگز

به عقل ناقص خود نسبت سخندانی

یادآوری:

از طریق لینک زیر، کتاب «مخفی بدخشی» را رایگان دانلود کنید!

http://www.afghanpedia.com/projects/libraries/pdfs/get_pdf.jsp?book_id=105boomyp.pdf

نوشتن دیدگاه


تصویر امنیتی
تصویر امنیتی جدید

بیرق ملی افغانستان

afghanistan

image 006 image 006 image 006

ساینس ، طب و معلومات علمی

حقیقت در یوتیوب

youtube

الحاج محمد شاه پيمان

salim abed paiman 200

جنتری یا تقویم سال ۱۳۹۷

Jantari Afghani 1397 200

په پيښور کښي د ضا خېل په مدرسه

آشپزی افغانی

dast pukht afghani 180

آشپزی افغانی و غذا های لذیز افغانی

تاریخی، سیاسی، فرهنګی ، کلتوری او اجتماعی کتابونه

تلویزیون آشنا

daritvplayer

نماز ستون دین

Namaz Ston Din 1 200

د آشنا تلویزیون وروستی خپرونه

player240

مرحوم داکتر عزیزالله لودین

dr. azizullah lodin 200

ښاغلۍ محمد رسول باوری

bawari 200

استاد شاه محمود محمود

Ustad Shah Mahmood Mahmood 200

د ارګ تاریخچه

باغ بابر

پښتانه اصلاً څوک دي ؟

فال حافظ

hafez copy

سه هزار سال دروغ درتاریخ ایران

Tamuli Dar Bonyan Jalyat 200

!بیستمین سالروز پیروزی مجاهدین بر همه مبارک باد

ننگرهار مشاعره

پرویز شگیوال

Saraji Atal سراجی اتل

سمیع الله تړون

Rates widget

Currency Converter

شعر پښتو

برنج گل لاله

loga

شرکت حسابداری الیاس

Elias S

ښاغلی سمیع الله تړون

Samiullah Taron 200

ښاغلی سنګر مل عارفزی

ویدیو کلپ کارتون برای اطفال خورد سال

Statistics

سیستم عامل
FreeBSD
پی اچ پی
7.1.18
MySQLi
5.7.22-log
زمان
22:12
ذخیره ساز
فعال شده
Gzip
غیر فعال
کاربران
1
مطالب
899
نمایش تعداد مطالب
464528

اخبار جدید

تاریخچه مختصر بچه سقاو

Login Form

Copyright © 2017. All Rights Reserved www.haqiqat.se حقیقت

Innehållsansvarig: Mohammad Shah Paiman, 073- 939 46 22 - e-post: abed_salim@hotmail.com www.haqiqat.se All Rights Reserved.