Get Adobe Flash player

Clocks ساعت

پنجشنبه, ۱۹ سبتامبر ۲۰۱۹
پنجشنبه, ۲۸ شهریور ۱۳۹۸
پنجشنبه, ۱۹ مُحرم ۱۴۴۱

Calendar جنتری

سبتامبر 2019
دسچپجشی
1
2345678
9101112131415
16171819202122
23242526272829
30

Who's Online مهمانان آنلاین

ما 241 مهمان و بدون عضو آنلاین داریم

غازی امان الله خان

اولین لویه جرگه در زمان امان الله خان

اولین لویه جرگه در زمان امان الله خان

جشن حکومت شاهی محمد ظاهرشاه

جشن زمان شهید سردارمحمد داؤد خان

شهید سردار محمد داود خان

dawd S

تاریخچه ساخت ارگ کابل یا قصر ریاست جمهوری

1919 شاه امان الله خان شاه افغانستان

شاه امان الله خان شاه افغانستان 1919

(1957) محمد ظاهرشاه در ماسکو

(1957) محمد ظاهرشاه در ماسکو

نمای تاریخ تصویری فغانستان

Afghanistan Hestori 200

نمای تاریخ تصویری فغانستان

د اسټراليا اوښبه افغانان

Afghan Austerlia 1 200

د اسټراليا اوښبه افغانان

مرحوم مدیر صاحب الدین

sahebdin

مرحوم مدیر صاحب الدین

بنیاد خیریه پیمان

Paiman Charity Foundation 2017 200 TUM

بنیاد خیریه پیمان
Paiman Charity Foundation
www.paimanfoundation.com

ویب سایت جدید ولایت لوگر

خطاطي نستعليق آنلاين

logo ass

کمپیوتر سرویس

آموزش حج وعمره همراه با عکس

تانجانت بورد پښتو

ویب سایت جدید ولایت لوگر

رئیس جمهور محبوب ما محترم داکتر محمد اشرف غنی احمدزی

د پښتو ژبی نوی فونتونه

دپښتو درسونه کتاب

د رياضي لومړی کتاب ـ تر ۹ ټولګي

د ریاضی دوهم کتاب

Math Book GCSE 2 200

دریاضی دریم کتاب

مرحوم تورن جنرال نصرالله خلیل

محمد ابن عبدالوهاب عربی

کمپیوتر سرویس

دو روز پي در پي

du ruze paidarpai

انجمن کلتوری افغانها در سویدن

آموزش نماز برای کودکان

کتابخانۀ دانشنامۀ افغان

Map of Country نقشه کشورها

نعت عالم شوقی

Naat Alem 200

مسجد آنلاین

www.kodakan.se

kodakan afghan 200

Afghanistan افغانستان

imagescak6d4un 200

بازی اطفال با گل

blommor aa

تظاهرات گستردۀ افغانها مقابل سفارت امریکا

اختره ته راغلۍ

Akhtara 200

آشپزخانه کوچک من

Home خانه

هنر طنزپردازی

هنر طنزپردازی
(معرفی کتاب)

مصطفی عمرزی

jalal 400مرحوم استاد جلال نورانی، در سال های اخیر زنده گی، دست آوردی را معرفی کرد که در شناخت ژانر طنز در منطقه ی ما، بسیار عالی ست. کتاب «هنر طنزپردازی»، هرچند تکمیل نشد، زیرا پس از مرگ استاد نورانی، ضمایم آن باقی ماندند، اما با حجم 687 صفحه، برای نخستین بار، طنز در حوزه ی زبان دری را تا عمق تاریخی، وسعت می دهد. به اطمینان می شود گفت در کتاب هنر طنزپردازی استاد نورانی، جامعیت معرفی طنز با نمونه های تاریخی، در برخ هایی که آمده، بسیار کامل است.
مرحوم جلال نورانی در شمار افغان های اهل هنر طنز، در مثال تیوریسین ها شاید در جایگاه اول قرار داشته باشد؛ هرچند تخلیقات طنزی او بسیار نیستند و به لطف طنز های مشهور نمی رسند، اما شناخت استاد نورانی از طنز و تبیین آن در عرصه ی نیاز های فرهنگی افغانستان، او را جلوتر از همه قرار می دهد.

 شهرت کتاب «هنر طنزپردازی»، نیاز به معرفی محتویات آن را می کاهد. آن چه در این مقال دنبال می شود، نگرش متفاوت به محتوای طنز تاریخی در کتاب هنر طنزپردازی است.

باری در صحبتی با استاد از این که نمونه های عریان طنز با ادبیات «پورن» را آورده است، تعجب کردم؛ زیرا هنوز ظرفیت تحلیل علمی آن ها در افغانستان، کم می باشد. استاد با تایید منطق من، از چاپ دیوان شهاب ترشیزی سخن گفت که هنگام وزارت سید مخدوم رهین، صورت گرفته بود، اما پس از طی تمام مراحل و تایید کمیسیون، چنانی که از تنبلی و ناکارآمدی دولتی ها مبرهن است، متوجه می شوند که محتویات کتاب بسیار برهنه و عرف اجتماعی ما را زیر سوال می برند. بنابر این و با وجود مصارف چاپ و طی مراحل، کتاب را از ترس واکنش اجتماعی، به خصوص مذهبی، توزیع نمی کنند.

در کتاب «هنر طنزپردازی» نیز نمونه های اشعار برهنه، پورن و مبتذل، باعث نگرانی استاد نورانی شده بودند. او از این که می دید میراث فرهنگی خراسانی- فارسی باعث نفرت مردم شده است، هراسان می شد. به هر حال، او از این بابت نیز اطمینان خاطر داشت که به تحلیل و تبیین علمی، پرداخته بود.

کتاب «هنز طنزپردازی»، چنانی که از محتویات تاریخی آن نمایان است، می تواند در شناخت روان شناسی، جامعه شناسی و روزگار تار مردمانی نیز کمک کند که در حوزه ی ادبیات دری یا به اصطلاح فارسی حتی تابو شده اند. اهمیت دیگر این بینش در این است که حتی می توان ریشه های دهن گنده گی و هتاکی مجوس/ فارس را به درستی تشخیص داد.

برخلاف تصور، افغانستان قبل از پشتون ها (به اصطلاح خراسان و غیره)، نه فقط بهشتی نبوده است، بل در توحش امارات ها و سلطنت ها که هر یک با فتوحات و اشغال دیگران به پایان می رسیدند، افراد و اشخاص حقیر، دردمند، مستضعف و نادار که نویسنده گان و شاعران شان فقط چند نفر باسوادان قرون گذشته نیز محسوب می شدند، برای کسب درآمد و کمایی، به کثیف ترین نوع تخلیق ادبی نیز رو می آوردند. در این تخلیقات، رد انواع مفاسد اجتماعی به چشم می خورد که به اصطلاح در دوره های خراسانی، مردم را خوار و خفیف می کردند.

سرودن جهت رفع نیاز های اقتصادی، جنسی، عقده یی و بازاری، نام آورترین شعرای فارسی را نیز در لجن تخلیقات پورن و هتاکی کشانده است. این میراث در میان مردمی که دنبال این سنت اند و به آن افتخار می کنند، نوعی از گروه هایی را در افغانستان، تاجکستان و ایران معرفی می کند که با هویت مجوس/ فارس از میراث فرهنگی فارسی- پورن در مسایل مختلف اجتماعی و سیاسی نیز استفاده می کنند.

غافلگیری مردم ما در آزادی های بیان چند سال اخیر که از رهگذر تخلیقات ادبیات مستهجن و از نشانی یک طیف، عذاب آور و نفرت بار بود، معضل تنازع اجتماعی ما را ریشه یی می سازد.

مردمانی که نامی بهتر از «دهقان» نیافته اند، پس از پایان سلسله ی منفور سامانی- شعوبیه با حسرت تمام به گذشته ی زود گذر سیاسی و اتفاقی خویش می نگرستند و چون درایت و کیاست نداشتند و نیافتند تا آن را احیا کنند، از رهگذر تخلیقات زشت ادبی، به همه تاخته اند.

هنوز در تقابل سیاسی افغانستان، از میراث شوم شعوبیه به منظور توهین استفاده می شود. به این لحاظ، ادبیات فارسی- خراسانی، حاوی ذخایر کثیف ترین نوشته ها نیز به شمار می رود. با نگرش متفاوت به تخلیقات فارسی، می توان به درک مسایلی رسید که چرا     عقده ی حقارت تباری، شماری را واداشته است با تقلید فرهنگ شعوبی، تبارز سیاسی کنند.

بررسی ادعای ستمی گری و تنقیدات غیر اخلاقی آنان به خصوص بر پشتون ها، ترکان، عربان و هزاره گان، مبین این حقیقت است که سرخورده گی سیاسی هزارساله، به بیماری مزمن فارسی، مبدل شده است.

تا زمانی که تابو های فرهنگی را نشکنیم و جامعه را از رهگذر سلامت فکری تطهیر نکنیم، مُعضل پراگنده گی قومی که با توهین و تحقیر توام می شود، می تواند زخم ناسور بماند که مردم را سوا می سازد.

نمونه های تاریخی فحاشی، توهین، تحقیر، تهمت و هتاکی فرهنگ خراسانی- فارسی/ مجوس از کتاب «هنر طنزپردازی» اقتباس شده است. تحلیل جامعه شناسی این سروده ها حقایق بسیاری را تبیین می کند که ثبوت افت اجتماعی و روزگار بسیار سخت و دشوار مردم است:

سنایی غزنوی:

زشتم خواندی و راست گفتی

من نیز بگویم از نجوشی

من زشت بهم، تو خوب زیراک

من شاعرم و تو کون فروشی

***

زشت همی گویی هر ساعتم

روی تو همی گویی که من نهستم

روی نیکوی تو چه کار آیدم

شاعرم ای دوست نه من کون دهم

حاجی اسماعیل سیاه:

همچو گوزک زاهد از لاف مسلمانی ملاف

پاره خواهد کرد باد بی محل کون ترا

باد از گوزک نماند و لاف بر ارباب زهد

این دو علت کی به ارباب خرد می بایدا

 ملا جلال الدین بلخی:

لوده ای لوطیی در خانه برد

سرنگون افگندش و در وی فشرد

در میانش خنجری دید آن لعین

پس بگفت اندر میانت چیست این؟

گفت آن که با من اریک بدمنش

بد بیندیشد، بدرم اشکمش

گفت لوطی حمدلله را که من

بد نیندیشیده ام با تو به فن

***

آن یکی می شد به ره سوی دکان

پیش ره را بسته دید او از زنان

پای او می سوخت از تعجیل و راه

بسته از جوق زنان همچو ماه

رو به یک زن کرد و گفت: ای مستهان!

هی چه بسیارید ای دختر چه گان

رو بدو کرد آن زن و گفت: ای امین!

هیچ بسیاری ما، منکر مبین

بین که با بسیاری ما بر بساط

تنگ می آید شما را انبساط

در لواطه می فتید از قحط زن

فاعل و مفعول، رسوای زمن

کافرک غزنین:

تا ولایت به دست ترکان است

مرد آزاده مرد بی نان است

جهد کن تا دریده کون باشی

روز روز دریده کونان است

سنایی غزنوی:

وین دگر هست شاعری به دروغ

که ندارد سخنش هیچ فروغ

چون پیاز است شعرش، ارچه نکوست

تا به پایان چو بنگری همه پوست

هزل و شعرش سعیر صورت و هوش

سخنش زمهریر شه ره گوش

سخنش سر برهنه همچو تنش

معنیش کون دریده همچو زنش

گنده باشد هم آن چه او گوید

همچو گل کز میان گه روید

***

همچو خواجه حسن صابونی

آن زمین گیرتر ز مابونی

هنری گشته از هزار پدر

خاصه اشنان فروش و صابون گر

خرمی لیک نارسیده به میم

فرخی لیک خای از او شده جیم

جز از او کس در آشکار و نهفت

سهل ناممتنع نیارد گفت

مدح را پاک همچو ذم دارد

گرچه آن جاهلک زنخ زنکست

طرفه تر قحبه مادر و زنک است

***

پیرکی لال سحرگاه به طفلی الکن

می شنیدم که بدین نوع همی راند سخن

کای ز ز زلفت صص صبحم شاشا شام تاریک

وی ز چهرت شا شا شامم ص ص صبح روشن

ت ت تریاکیم و بی ششهد للبت

صصصبر و تا تا تابم ر رفت از تتن

طفل گفتا: ممن را تتو تقلید مکن

گگگم شو ز برم ای کککمتر ز ز زن

ممیخوای ممشتی به ککلکت بزنم

که بیفتد مممغزت ممیان د دهن

پیر گفتا: و والله که ممعلومست این

که زادم من بی چاره ز مادر الکن

هههفتاد هههشاد سه سه سالست فزون

گگنگ و لالا لالم به خخلاق ز من

طفل گفتا: خخدا را صصد بار ششکر

که برستم به جهان از مملال و ممحن

مممن هم گگنگم مممثل تتو

تتتو هم گگگنگی مممثل مممن

سعدی:

از می طرب افزاید و مردی خیزد

و ز طبع گیاه خشکی و سردی خیزد

در باده سرخ پیچ و در کون سفید

کز خوردن سبز روی زردی خیزد

***

آمد به نماز آن صنم کافر کیش

ببرید نماز مومنان درویش

می گفت امام مستمند دلریش

ای کاش من از پس بودمی او از پیش

اشمئزاز تخلیقات زشت، حتی در ادوار قدیم نیز تقبیح می شده است. در سروده ای منسوب به ناصر خسرو، دنائت اجتماعی خراسانی- فارسی، محکوم شده است:

ناصر خسرو:

مکن فحش و دروغ و هزل پیشه

مزن بر پای خود زنهار تیشه

هر آن کس را که گفتارش دروغ است

ز روی عقل رویش بی فروغ است

دگر آن را که باشد فحش گفتار

نیابد نزد مردم قدر و مختار

اگر شاهی، برد هزل آبرویت

و گر ماهی، کند چون خاک کویت

طبیعت هزل جوید، لیک جان جد

خوش آید هر دو را، آن هزل آن جد

سخن کز وی، خرد را افتخار است

به فحش و هزل و هذیان سخت عار است

بمیرد جان ازین هزل همه روز

ز جد گردد چو جان طبع دل افزوز

کارنامه ی فرهنگی استاد نورانی، بیش از همه بر محور طنز، برجسته می شود. زنده گی با این طیف نخبه گان، حکایت بذله گی هایی نیز است که به لطف مزاح می انجامد. گفت و گو با یک عالم دین، باب دینی ست. گفت و گو با یک عالم تاریخ، بیان و ادبیات ویژه دارد. به همین گونه گفت و گو با یک طنز پرداز، از ظرافت هایی حکایت می کند که لطف ادبیات شوخی و مزاح است.

استاد نورانی، عمری با طنز به سر برد. به این لحاظ از هر چیز آن مستفید شده است. در عقب جلد کتاب وزین و عالی «هنر طنزپردازی»، از قول زیگموند فروید آمده است که «پیشرفت های شگرف و حیرت انگیز جلال نورانی، همه به روی عشق استوار بوده است»؛ یعنی زیگموند فروید (متولد 1856 و متوفای 1939م)، او را می شناخته است. در واقع این، یک غلطی تایپی می باشد که به هر حال در کتاب یک طنزپرداز، واقع شده است.

نوشتن دیدگاه


تصویر امنیتی
تصویر امنیتی جدید

بیرق ملی افغانستان

afghanistan

image 006 image 006 image 006

ساینس ، طب و معلومات علمی

حقیقت در یوتیوب

youtube

الحاج محمد شاه پيمان

salim abed paiman 200

جنتری ، کلیزه یا تقویم سال ۱۳۹۸

مرکز کتاب نویسی پیمان

په پيښور کښي د ضا خېل په مدرسه

آشپزی افغانی

dast pukht afghani 180

!آدرس و شماره های تماس تمامی سفارتخانه ها مقیم کابل

سفارت افغانستان مقیم سویدن

Anmasad 200

آشپزی افغانی و غذا های لذیز افغانی

تاریخی، سیاسی، فرهنګی ، کلتوری او اجتماعی کتابونه

تلویزیون آشنا

daritvplayer

نماز ستون دین

Namaz Ston Din 1 200

د آشنا تلویزیون وروستی خپرونه

player240

مرحوم داکتر عزیزالله لودین

dr. azizullah lodin 200

ښاغلۍ محمد رسول باوری

bawari 200

استاد شاه محمود محمود

Ustad Shah Mahmood Mahmood 200

د ارګ تاریخچه

باغ بابر

پښتانه اصلاً څوک دي ؟

فال حافظ

hafez copy

سه هزار سال دروغ درتاریخ ایران

Tamuli Dar Bonyan Jalyat 200

Saraji Atal سراجی اتل

سمیع الله تړون

د لسم ټولګيو زده کوونکو د پام وړخبرتيا

د یولسم ټولګيو زده کوونکو دپام وړ خبرتيا

Rates widget

!د دولسم ټولګي زده کوونکو دپام وړ خبرتيا

!بیستمین سالروز پیروزی مجاهدین بر همه مبارک باد

پرویز شگیوال

Currency Converter

شعر پښتو

برنج گل لاله

loga

شرکت حسابداری الیاس

Elias S

ښاغلی سمیع الله تړون

Samiullah Taron 200

ننگرهار مشاعره

ښاغلی سنګر مل عارفزی

ویدیو کلپ کارتون برای اطفال خورد سال

Statistics

سیستم عامل
FreeBSD
پی اچ پی
7.3.8
MySQLi
5.7.26-log
زمان
02:44
ذخیره ساز
فعال شده
Gzip
غیر فعال
کاربران
1
مطالب
1784
نمایش تعداد مطالب
1907702

اخبار جدید

تاریخچه مختصر بچه سقاو

Copyright © 2017. All Rights Reserved www.haqiqat.se حقیقت

Innehållsansvarig: Mohammad Shah Paiman, 073- 939 46 22 - e-post: abed_salim@hotmail.com www.haqiqat.se All Rights Reserved.