Home خانه

چهاردهی کابل

چهاردهی کابل

Chardihi Kabul 200 در ساحه جنوب غربی کابل منطقه وجود دارد که بنام چهارده یاد می‌گردد. نام چهارده در دوره سلطنت تیمورشاه درانی نام گذاری شده است. که این دهات عبارت بودند ده مزنگ، ده بوری، ده دانا ده مراد (علاوالدین) می‌باشد. گروه چهارده را ده دانا ده مراد خان ده قلندر ده سیدان می‌نامند. زیاده نویسندگان چهارده را شامل ده مزنگ ده دانا چهلستون و دارالمان می‌نویسند که اشتباه بزرگ است. نام گذاری کلمه چهلستون پس از دوره عبدالرحمن خان مروج گردید. قصر چهل ستون در زمان شاه زمان اعمار گردید. در حقیقت چهل ستون نبوده بلکه چل ستون chli stone نام سنگ نرم مرمر است که در انگلستان شهر مانچستر مروج است.

 نام اصلی قصر چهل ستون در زمان شاه زمان هندکی است. که مهندس آن یکنفر هندی بود که قصر چهل ستون را به سبک هندی اعمار نموده بود. دارالمان در زمان شاه امان اله اعمار و نام گذاری شده است. ولسوالی چهارده در در زمان سلطنت محمد ظاهر حیثیت یک ولسوالی مستقل را به خود گرفت و سپس مربوط شهر کابل گردید کنون تمام این ساحات به پنج ناحیه تقسیم گردیده است.

جفرافیای وادی چهاردهی: ولسوالی چهارده شرقاً به سلس کوه‌های شیر دروازه، تخت نبوزک و پل آرتل، از طرف جنوب  کوه قورغ و للندر، از طرف غرب به قلعه قاضی و مرغ گیران و از طرف شمال به دهبوری فاضل بیک و قلعه کاشف حدود داشت. چهاردهی جمعاً دارای ۳۸ قریه خورد و بزرگ بوده که دهات مشهور و قدیمی آن ده دانا، ده مراد خان، علاولدین بالا، علاولدین پایین، جای ریس، چهار قلعه، گلخانه، ده قلندر؛ چهارقلبه، سر آسیاب، چهلستون، قلعه مسلم، سه بنگی، قلعه کاشف، قلعه قاضی فاضل بیک، انچی باغبانان و ... می‌باشد.» «اصلاً چهاردهی از پل آرتل که یخدان" هم نامیده می‌شد، بطرف غرب آغاز و ادامه میابد. در یخدان گذرگاه که در زیر سایه کوه شیر دروازه قرار دارد دو چاه بزرگ قرار داشت که در آن یخ برای شهر نگهداری می‌گردید. سردی "یخدان " در زمستان زبانزد همه بود. تقریباً اکثریت قریه‌های آن در در دامنه‌های کوه‌های "قوروغ" شیردروازه و رشخور قرار دارند. این سرزمین اگر از بالای قصر تپه تاجبیگ دیده شود، فقط بمانند یک نیمکاسه تخم دیده می‌شود.

وادی چهاردهی نظر به آب و هوای گوارا و باغ‌های پرمیوه اش، روزگاری میله جا شاهان، مقام‌های عالی رتبه دولتی و شهر نشینان کابل بود. عدهٔ از آنها قلعه‌ها و باغ‌ها درین مناطق داشتند که تابستان را در آنجا به سر می‌بردند که می‌توان از قصر دارالامان (قبلاً افشار تپه)، قصر تاجبیک، قصر چهل ستون، باغ بابر، گل باغ، حرمسرای ابراهیم بیگ پادشاه بخارا و ... نام برد.

فرهنگ :
 سپورت مردم چهارده دنده کلک توپ دنده و پهلوانی بود که درین رشته جوانان نامدار بودند. پهلوانان نامور این دیار پهلوان برات، پهلوان بهرام، پهلوان افضل، پهلوان عزیز بچی ډاکتر، فیض بچی قوماندان، صدیق زرگر، پهلوان حسن، پهلوان آصف کوه کن، پهلوان عبد الحق (کور)، پهلوان کریم ګلکار، پهلوان محمود، پهلوان اسلم کابلی، ملاه محمد قهرمان سبک وزن درکشتی آزاد ا، شجاع الدین قهرمان سنگین وزن، وغیره می‌باشد. مردم چهار ده خیلی متدین وخدا پرست بوده از خود محلات مقدس غرض ریاضت و عبادت دارند «زیارت مشهور چهارده عبارتند از زیارتگاه شاه آغا صاحب، شاه قطب حیدر، آخند محمد امین، پادشاه صاحب گلخانه، مدت خان شهید در علاوالدین بالا، میر کابلی، سرنو، ملابرزگ تخنیکم، دوشهید ده قلندر، آستانه پشت قصر دارالامان، بابازنگی ده دانا، سلطان پادشاه ریشخوروبابا صاحب چهارقلبه و .......... یاد آور شد.»

در حقیقت وادی زیبای چهاردهی (چاردهی) از چهار قریه منشع گرفته است. در جنوب چهاردهی از پل آرتل که یخدان" هم نامیده می‌شد، بطرف غرب آغاز و ادامه میابد. در یخدان گذرگاه که در زیر سایه کوه شیر دروازه قرار دارد دو چاه بزرگ قرار داشت که در آن یخ برای شهر نگهداری می‌گردید. سردی "یخدان " در زمستان زبانزد همه بود.

تقریباً اکثریت قریه‌های آن در در دامنه‌های کوه‌های "قوروغ" شیردروازه و رشخور قرار دارند. این سرزمین اگر از بالای قصر تپه تاجبیگ دیده شود، فقط بمانند یک نیمکاسه تخم دیده می‌شود.