Get Adobe Flash player

Clocks ساعت

پنجشنبه, ۱۷ ژانویه ۲۰۱۹
پنجشنبه, ۲۷ دی ۱۳۹۷
پنجشنبه, ۱۰ جمادی الاول ۱۴۴۰

Calendar جنتری

ژانویه 2019
دسچپجشی
123456
78910111213
14151617181920
21222324252627
28293031

Who's Online مهمانان آنلاین

ما 542 مهمان و بدون عضو آنلاین داریم

غازی امان الله خان

اولین لویه جرگه در زمان امان الله خان

اولین لویه جرگه در زمان امان الله خان

جشن حکومت شاهی محمد ظاهرشاه

جشن زمان شهید سردارمحمد داؤد خان

شهید سردار محمد داود خان

dawd S

تاریخچه ساخت ارگ کابل یا قصر ریاست جمهوری

1919 شاه امان الله خان شاه افغانستان

شاه امان الله خان شاه افغانستان 1919

(1957) محمد ظاهرشاه در ماسکو

(1957) محمد ظاهرشاه در ماسکو

نمای تاریخ تصویری فغانستان

Afghanistan Hestori 200

نمای تاریخ تصویری فغانستان

د اسټراليا اوښبه افغانان

Afghan Austerlia 1 200

د اسټراليا اوښبه افغانان

مرحوم مدیر صاحب الدین

sahebdin

مرحوم مدیر صاحب الدین

بنیاد خیریه پیمان

Paiman Charity Foundation 2017 200 TUM

بنیاد خیریه پیمان
Paiman Charity Foundation
www.paimanfoundation.com

ویب سایت جدید ولایت لوگر

خطاطي نستعليق آنلاين

logo ass

کمپیوتر سرویس

آموزش حج وعمره همراه با عکس

تانجانت بورد پښتو

ویب سایت جدید ولایت لوگر

رئیس جمهور محبوب ما محترم داکتر محمد اشرف غنی احمدزی

د پښتو ژبی نوی فونتونه

دپښتو درسونه کتاب

د رياضي لومړی کتاب ـ تر ۹ ټولګي

د ریاضی دوهم کتاب

Math Book GCSE 2 200

دریاضی دریم کتاب

مرحوم تورن جنرال نصرالله خلیل

محمد ابن عبدالوهاب عربی

کمپیوتر سرویس

دو روز پي در پي

du ruze paidarpai

انجمن کلتوری افغانها در سویدن

آموزش نماز برای کودکان

کتابخانۀ دانشنامۀ افغان

Map of Country نقشه کشورها

نعت عالم شوقی

Naat Alem 200

مسجد آنلاین

www.kodakan.se

kodakan afghan 200

Afghanistan افغانستان

imagescak6d4un 200

بازی اطفال با گل

blommor aa

تظاهرات گستردۀ افغانها مقابل سفارت امریکا

اختره ته راغلۍ

Akhtara 200

آشپزخانه کوچک من

Home خانه

ملت افغانستان يا افغان؟

ملت افغانستان يا افغان؟

نوشته ی محمد اسماعیل یون
برگردان از پشتو به دری: مصطفی عمرزی

AFGHAN 400یادآوری:
اين مقاله را زماني نوشته بودم كه رهنمود انتخابات لويه جرگه ي اضطراري به دستم رسید.  در لويه جرگه ي قانون اساسي، اشتباه اصطلاحی «ملت افغانستان» به گونه ي عمدی و غير عمدی در متون پشتو و دري جا داده شده بود. در متن انگليسي نیز گاه بر همين گونه تكرار می شد. چنین كاستي هایی در متن انگليسي قانون اساسي كه اصل شمرده مي شود، رفع شده اند و در بقيه متون حقوقي مربوط افغانستان نيز وجود ندارند.
اين مقاله همان زمان در شماره ي 1- 1381 شمسی مجله ي «هيله» به نشر رسيده است.

 در بعضی نشريات ما، در سخنراني هاي رسمي و غير رسمي، توجه دقیق و كامل به مفاهیم  ملي و حقوقي (اصطلاحات)، صورت نمي گيرد. آن ها گاهی به جای همديگر به کار می روند. اسم از معني اصلي دور می ماند و در معني دوم يا متفاوت به كار گرفته می شود.

گاه جلو اصطلاحی، وصفي را می افزایند كه معني آن تغيير مي يآبد. زمانی نام هایی را كه از رهگذر معني به ويژه واقعي، مغاير باشند، به يك منظور به كار مي برند. آنان نسبت به اصطلاحات واقعي، از صفات يا واژه هاي مترادف آن ها، استفاده می کنند.

در اين جا مي خواهيم روي اصطلاحاتی كه اكنون در نشريات كشور و در سخنراني هاي رسمي زمامداران، بسيار تكرار مي شوند، بحثی كوتاه داشته باشیم.

ملت افغانستان يا افغان؟: 

در بعضی رسانه ها، اصطلاح «ملت افغانستان» به جای «ملت افغان» از سوي مسوولان دولتي و غیر دولتی، به كار برده مي شود. شماري اصطلاح «ملت افغانستان» را به گونه ي شعوري و دسته ي ديگر به گونه ي غير شعوري به كار مي برند.

كساني كه اصطلاح «ملت افغانستان» را به گونه ي شعوري به كار مي برند، در واقع وجود يك ملت واحد (افغان) را نمي خواهند. آنان «افغانان» را به حيث يك ملت نمي پذيرند و مي گويند افغانستان، كشوري ست كه اقوام گوناگون يا به اصطلاح آنان «مليت هاي مختلف» در آن زيست مي كنند و هركدام از هويتي برخوردار اند؛ يعني اين كه همه افغان نيستند و نام افغان به قوم ويژه اي منسوب مي باشد که بر ديگران تحميل شده و نوعی  استعمار است. بنابراين، گاه در عوض «افغان»، نام « افغانستاني» را به براي اتباع افغانستان به كار مي برند. در واقع در برابر افغانستان و افغان، صفای خاطر ندارند. استراتيژي آنان اين است تا در گام نخست هويت «افغان» را به عنوان یک ملت، پايان بخشند. بعداً در      مرحله ي دیگر براي تغيير نام افغانستان، تلاش کنند. به اين گونه، يك ملت واحد و جغرافياي مشخصی را كه اين ملت در آن زيست مي كند، از ميان می برند.

پشت دسته هاي ضد افغان، حمايت بيروني وجود دارد. آنان از آرمان ها و آرزو هاي مشتركي برخوردار اند. افزون بر اين، شماري نامگذاري «ملت افغانستان» را به گونه ي غير شعوري به كار مي برند. آنان تحت اثر تبليغات ديگران قرار گرفته اند و به معني واقعي مفاهیم زبانی آگاهی ندارند. بنابراین، اگر آگاه شوند كه اصطلاحات نادرست، مغرضانه و منفی اند، نه فقط به كار نخواهند برد، بل بر ضد كاربران آن ها برانگیخته می شوند.

تبیین نکاتی زیر در مورد افراد و كساني كه اصطلاحات مغرضانه را به گونه ي غير شعوري به كار مي برند، مهم است:

1 – افغانستان، نام جغرافيا و خاك است؛ نه نام یک ملت. البته كه افغانستان از نام افغان گرفته شده است (افغان + ستان = افغانستان). در اين جا «افغان» نام ملت است و «ستان» پسوند مكان مي باشد؛ يعني افغانستان، نام آن جغرافيا، خاك و خانه اي ست كه افغانان يا ملت افغان در آن زنده گي مي كنند. هر كسي كه در اين خاك زيست مي كند، افغان است و هر افغان، عضو ملت افغان مي باشد.

2 – ويژه گي ديگر نام افغانستان در اين است كه از ريشه ي يك ملت (افغان)، تراوش می کند. هر كشوري كه نامش از ملت اش گرفته شده باشد، همانند افغانستان، شانس بیشتر   دارد.

در قانون اساس سال 1343ش افغانستان، يادآوري شده كه نام ملت ما «افغان» است.  هركسي كه در افغانستان زنده گي مي كند، افغان مي باشد؛ اما چنین نيامده كه گویا نام ملت ما افغانستان است. افغانستان، نام جغرافيايي ماست.

دسته هاي مغرض، هميشه كوشيده اند از كابرد نام هاي افغان و افغانان، خودداري کنند. آنان در عوض آن ها، بيشتر اصطلاحات «مردم افغانستان» يا «د افغانستان خلكو» را به كار می برند. در اين موارد باز هم ديدگاه مغرضانه وجود دارد؛ يعني در افغانستان، مردمی به سر مي برند که افغان نيستند. در محاوره ی معمولي، استعمال به جا يا بي جاي اين اصطلاحات، اهميت چندانی ندارد، ولي در ايجاد و تسويد ترمينالوژي ملي و قوانین، اگر به گونه ي شعوري و نادرست به كار بروند، مي توانند هويت ملت و كشور را با خطر مواجه کنند. بهتر است مثالی را نيز ارائه كنيم:

اگر رهنمود ويژه ي لويه جرگه ي اضطراري را خوانده باشيد، در آن به گونه ی شعوری  از سوی افراد مغرض تلاش صورت گرفته بود تا در تمام متن، واژه ي افغان را حذف کنند. نخستين ماده ی همين رهنمود را بخوانید:

«لويه جرگه، عالي ترين مظهر اراده ي «مردم افغانستان» است و از قاطبه ي ملت       نماينده گي مي كند.»

مشاهده مي كنيد كه آنان چه گونه واژه ي «افغان» را حذف کرده اند. با وجود اين كه در هر دو سوي جمله به آن نياز ديده مي شود؛ به اين گونه:

 «لويه جرگه، عالي ترين مظهر اراده ي افغانان است و از قاطبه ي ملت افغان، نماينده گي مي كند.»

اگر در بخش نخست به گونه ي فرضي، يادي از افغان يا افغانان نيامده بود، باید در بخش دوم مي آمد؛‌ يعني «از قاطبه ي ملت افغان نماينده گي مي كند.» در جمله ی آنان، معلوم نيست كه «از قاطبه ي كدام ملت نماينده گي مي كند»؟ آنان اين كار را به گونه ي مغرضانه انجام داده اند.

در ماده ي سيزدهم فصل چهارم كه اوصاف راي دهنده گان را تبیین می کند نيز     فرومايه گي صورت گرفته است؛ يعني كسي حق راي دارد «كه از طریق نسب افغانی، تابعيت افغانستان را داشته باشد.» در اين جا كه دیگر چاره اي نداشته اند، به جای «افغان»، واژه ي «افغاني» را آورده اند.

از رهگذر معني، تفاوت های زیادی ميان «افغان» و «افغاني»، وجود دارد. در «افغاني»،   نشانه ي «ي» نسبتي هست كه پيوند «چه» يا «كي» را با كسي يا چيزي مي رساند. آنان به    گونه ای غرضورزی کرده اند كه اگر كسي افغان نباشد، ولي از طریق نسب افغانی، تابعیت افغانستان را داشته باشد، می تواند رای دهد. اگر مي نوشتند: «هر كي افغان هست و تابعيت افغان را داشته باشد، می تواند رای دهد»، مساله حل بود.

تفاوت ها میان «افغان» و «افغاني»، به گونه ای ست که مثلاً میان «رحيم» و «رحيمي» وجود داشته باشند.

«رحيم»، فقط رحيم است، ولي وقتی فرزندان او زاده می شوند، بر اساس نسبت به او،  تخلص «رحيمي» مي گذارند، اما خود، هيچ كدام «رحيم» نيستند. 

در صفت نسبتي «افغاني»، مشكل ديگري وجود دارد، یعنی کسی می شود که نسبت افغان دارد، ولي خود افغان نیست. موردی كه در اين جا به اين شكل درآمده، فقط براي جلوگيري از اصطلاح «افغان» است. اگر تمام رهنمود را مشاهده كنيد، در هيچ جايی    واژه ي «افغان» را استفاده نکرده اند.

«مليت هاي مختلف»، اصطلاح وارد شده ی بيرونی است كه در نشرات 22 سال گذشته از سوي وابسته گان، به گونه ي شعوري و غير شعوري رواج يافت. در نخست بايد آشكار شود كه «مليت»، نام كدام تشكيل قومي يا گروهي نيست.

در زبان عربي، پسوند «يت» براي آشكار نمودن ماهيت و جوهر به کار می رود؛ مانند حيوان + يت = حيوانيت. انسان + يت = انسانيت. در اين جا «مليت» براي شناسايي هويت قومي مي باشد؛ يعني قوميت چيست؟ ولي روسان و ستميان، اين اصطلاح را به منظور خاصی ميان قوم و ملت به كار برده و مي برند. از ديد آنان، در افغانستان، «مليت هاي گوناگون» وجود دارند، نه اقوام. به اساس استراتيژي آنان، اگر افغانستان تجزيه شود، مليت ها ایجاد شده اند و هر كسي نقش خويش را ایفا خواهد کرد.

دشمنان، استعمال اصطلاح قوم را براي تبار هاي مختلف افغانستان،كسر شان می دانند. بنابراین، آنان را مليت ها مي شمارند و در نوشته هاي خويش به جای اقوام مختلف افغانستان، اصطلاح «مليت هاي مختلف» را به كار مي برند. در این جا، مختلف، دو معنی می دهد: يكي اين كه با همديگر اختلاف داشته و از همديگر جدا باشند. به این اساس، گاه اصطلاح «مليت هاي مختلف، برابر و بردار اند» را به كار مي برند. اين ها، از اصطلاحاتی اند كه دقيق نيستند. اگر به اصطلاح آنان، «مليت ها» گوناگون شدند، در معني اصلی، دچار اختلاف شده، هرگز برادر و برابر نخواهند شد.

حقیقت این است كه اگر بگوييم تمام اتباع كشور «افغان» استند و همه از حقوق مساوي برخوردار مي باشند، مشكل حل می شود. بنابراین چه نیازی به اقوام و مليت هاي گوناگون است؟ ولي مخالفان هميشه اصطلاحات برابر (مساوي) و برادر را برای اقوام به كار مي برند. هدف آنان از برابر و مساوي، عدم توازن است. مي خواهند حقوق اكثريت و اقليت را تحت نام برابري، غير متوازن سازند. این شعار، ظاهر و باطن متفاوت دارد.

هيچ اقليت افغانستان نمي خواهد با اقليت هاي كوچك تر، مانند هندوان و سیكهان، حقوق مساوي و برابر داشته باشد. هدف اين است که هنگام استعمال اصطلاحات، باید دقیقاً به معنی آن ها توجه صورت گيرد. به گونه ي مثال: تمام افغانان، حقوق برابر و مساوي دارند، ولي تمام اقوام مساوي نيستند. از حیث حقوق، از اقوام بزرگ زياد و از كوچكان اندك می باشند، اما اگر از منظر فردی تقسيم شوند، همه مساوي مي شوند.

غایه ی اين مقاله این است تا از اصطلاحاتی که به گونه ي مغرضانه، وارد ترمينالوژي ملي و سياسي ما شده اند و بعضی مردم به گونه ي شعوري تلاش مي كنند آن ها را رايج سازند، جلوگیری شود.

وظيفه ي ملی و شعوری رسانه هاي افغاني است تا جلو اصطلاحات مغرضانه را بگیرند و جهت ترویج ترمینالوژی ملی بکوشند.

نوشتن دیدگاه


تصویر امنیتی
تصویر امنیتی جدید

بیرق ملی افغانستان

afghanistan

image 006 image 006 image 006

ساینس ، طب و معلومات علمی

حقیقت در یوتیوب

youtube

الحاج محمد شاه پيمان

salim abed paiman 200

جنتری یا تقویم سال ۱۳۹۷

Jantari Afghani 1397 200

!آدرس و شماره های تماس تمامی سفارتخانه ها مقیم کابل

په پيښور کښي د ضا خېل په مدرسه

آشپزی افغانی

dast pukht afghani 180

آشپزی افغانی و غذا های لذیز افغانی

تاریخی، سیاسی، فرهنګی ، کلتوری او اجتماعی کتابونه

تلویزیون آشنا

daritvplayer

نماز ستون دین

Namaz Ston Din 1 200

د آشنا تلویزیون وروستی خپرونه

player240

مرحوم داکتر عزیزالله لودین

dr. azizullah lodin 200

ښاغلۍ محمد رسول باوری

bawari 200

استاد شاه محمود محمود

Ustad Shah Mahmood Mahmood 200

د ارګ تاریخچه

باغ بابر

پښتانه اصلاً څوک دي ؟

فال حافظ

hafez copy

سه هزار سال دروغ درتاریخ ایران

Tamuli Dar Bonyan Jalyat 200

!بیستمین سالروز پیروزی مجاهدین بر همه مبارک باد

ننگرهار مشاعره

پرویز شگیوال

Saraji Atal سراجی اتل

سمیع الله تړون

Rates widget

Currency Converter

شعر پښتو

برنج گل لاله

loga

شرکت حسابداری الیاس

Elias S

ښاغلی سمیع الله تړون

Samiullah Taron 200

ښاغلی سنګر مل عارفزی

ویدیو کلپ کارتون برای اطفال خورد سال

Statistics

سیستم عامل
FreeBSD
پی اچ پی
7.1.26
MySQLi
5.7.24-log
زمان
11:12
ذخیره ساز
فعال شده
Gzip
غیر فعال
کاربران
1
مطالب
1370
نمایش تعداد مطالب
1028414

اخبار جدید

تاریخچه مختصر بچه سقاو

Login Form

Copyright © 2017. All Rights Reserved www.haqiqat.se حقیقت

Innehållsansvarig: Mohammad Shah Paiman, 073- 939 46 22 - e-post: abed_salim@hotmail.com www.haqiqat.se All Rights Reserved.