Get Adobe Flash player

Clocks ساعت

یکشنبه, ۱۸ نوامبر ۲۰۱۸
یکشنبه, ۲۷ آبان ۱۳۹۷
یکشنبه, ۰۹ ربیع الاول ۱۴۴۰

Calendar جنتری

نوامبر 2018
دسچپجشی
1234
567891011
12131415161718
19202122232425
2627282930

Who's Online مهمانان آنلاین

ما 168 مهمان و بدون عضو آنلاین داریم

غازی امان الله خان

اولین لویه جرگه در زمان امان الله خان

اولین لویه جرگه در زمان امان الله خان

جشن حکومت شاهی محمد ظاهرشاه

جشن زمان شهید سردارمحمد داؤد خان

شهید سردار محمد داود خان

dawd S

1919 شاه امان الله خان شاه افغانستان

شاه امان الله خان شاه افغانستان 1919

(1957) محمد ظاهرشاه در ماسکو

(1957) محمد ظاهرشاه در ماسکو

نمای تاریخ تصویری فغانستان

Afghanistan Hestori 200

نمای تاریخ تصویری فغانستان

د اسټراليا اوښبه افغانان

Afghan Austerlia 1 200

د اسټراليا اوښبه افغانان

مرحوم مدیر صاحب الدین

sahebdin

مرحوم مدیر صاحب الدین

بنیاد خیریه پیمان

Paiman Charity Foundation 2017 200 TUM

بنیاد خیریه پیمان
Paiman Charity Foundation
www.paimanfoundation.com

ویب سایت جدید ولایت لوگر

خطاطي نستعليق آنلاين

logo ass

کمپیوتر سرویس

آموزش حج وعمره همراه با عکس

تانجانت بورد پښتو

ویب سایت جدید ولایت لوگر

رئیس جمهور محبوب ما محترم داکتر محمد اشرف غنی احمدزی

د پښتو ژبی نوی فونتونه

دپښتو درسونه کتاب

د رياضي لومړی کتاب ـ تر ۹ ټولګي

د ریاضی دوهم کتاب

Math Book GCSE 2 200

دریاضی دریم کتاب

مرحوم تورن جنرال نصرالله خلیل

محمد ابن عبدالوهاب عربی

کمپیوتر سرویس

دو روز پي در پي

du ruze paidarpai

انجمن کلتوری افغانها در سویدن

آموزش نماز برای کودکان

کتابخانۀ دانشنامۀ افغان

Map of Country نقشه کشورها

نعت عالم شوقی

Naat Alem 200

مسجد آنلاین

www.kodakan.se

kodakan afghan 200

Afghanistan افغانستان

imagescak6d4un 200

بازی اطفال با گل

blommor aa

تظاهرات گستردۀ افغانها مقابل سفارت امریکا

اختره ته راغلۍ

Akhtara 200

آشپزخانه کوچک من

All Video Share - Gallery

Home خانه

فرهنگ قبیله یی و فرهنگ قلبه یی

فرهنگ قبیله یی و فرهنگ قلبه یی

مصطفی عمرزی

qulba 400یکی از سوژه هايی كه بهانه ی تاختن به اکثریت مردم افغانستان مي شود، مقوله ي فرهنگ قبيله يي است. در این انحراف فکری که فی نفسه ی آن، فقط بر شمردن شاخه ی های منسوب به قوم پشتون می باشد، تحلیل درست اجتماعی وجود ندارد.
 آن چه را به عنوان فرهنگ قبيله يي بهتان بسته اند، عبارت از گرایش ها و رفتاری ست که بسیاری بیرون از محدوده ی فکری قوم پشتون، بعضاً با ماهیت چپي، راستي و بنيادگرايی دینی، از کنار واقعیت های زنده گی روستایی مردم افغانستان می گذرند. بنابراین سعی می کنیم مقوله ی فرهنگ قبيله يي را با توجه به خاستگاه آن كه محيط روستايي است، تبیین کنیم.
جامعه ي افغانستان، اكثريت افغانان را در روستا ها جا داده است. مي دانيم كه زنده گي روستايي، تنها مدل جلوتر از مدل كوچي گري شمرده می شود؛ يعني روستا نشين با  دارايي هاي حيواني و انساني خويش مسكن گزين مي شود و با عادت سرما و گرماي فصل ها، خودش را وفق می دهد.

  زنده گي روستاييان افغان - از تمام اقوام- كه اكثريت مردم افغانستان را مي سازند، پس از رسيدن به مقام روستايي گري، مشغله ي ديگري مي يابد كه تنها حفاظت از دارايي ها و حیاتی نیست كه در گذشته ي غیر مقیم، ناگزير بودند در همه حال، از آن ها مواظبت كنند.

اسكان كه نياز ها براي تامين معيشت را حتمي مي کرد، مردم را در گرو منابع تامين     زنده گي یا زمين، نزديكاني كه در امور خوشی و بدی، خانواري از نزديك ترين هایند، قرار مي دهد. در اين جا مي بينيم كه محيطي همانند حصار قلعه ها به وجود مي آيد كه مردماني از قرابت خون شريكي را گرد آورده است.

 مردمان این محدوده (حصار ها) كه زنده گي و بقاي شان از اين رهگذر تامين مي شود، اگر پشتون باشند، تاجك، اوزبيك یا هزاره، به شدت در برابر مردمان بيرون از محيط  قلعه، ده و روستا، محافظه كار مي شوند. شدت اين حساسيت، در جايی كه تهديد هاي بسيار كلان رونما نشوند، آنان را از حس مسووليت در برابر افراد بيرون از محيط خون شريكي و  قلعه يي، محروم مي كند.

متاسفانه فرهنگ قبيله يي در افغانستان را با آورن و رديف كردن قبايل پشتون كه ساختار مشابه آنان را تركان و ده ها قوم ديگر، مانند پشه ييان و نورستانيان نيز دارند، منحصر به پشتون ها كرده اند تا در كنار مكدر نمودن هستی آنان، فرهنگ هاي انساني و گرايش های اسلامي آنان را نيز تحريف كنند. در واقع قضاوت درست بر این موضوع زمانی صورت می گیرد كه همه در ميزان داوري قرار گيرند و اسباب خير و شر از این حیث بررسی شود.

 جامعه ي پشتون هاي افغانستان باوجود تعدد و كثرتي كه با نام ها دارند، در جايي كه مساله ي دين مطرح باشد، رعايت حرام و حلالي كه خداوند مقرر كرده است، موضع قومي آنان را نفی مي كند. آنان در جايي كه ارزش هاي انساني، توجیه شوند، از گرایش های قومي، حذر کرده اند.

برخلاف آن چه پيرامون فرهنگ قبيله یی پشتون ها می بافند، مثال هاي زيادي وجود دارند كه این گرایش، خيلي شديد و حاد، جوامع غير پشتوني را در بر می گیرد. دريافت پاسخ به اين سوال كه چرا و روي چه دلايلي، اقليت هاي افغانستان، به ويژه آن گروه هايی كه در زمره ي قابل ملاحظه مي آيند، حتی با پشتوانه ي كمك ها و حمايت هاي منطقه يي و فرامنطقه يي کلان، قادر نشدند و نیستند افغانستان را به چند محور ضد اکثریت مبدل کنند، به طرز زنده گی روستایی یا به تعبیر دیگر، فرهنگ قلبه یی نیز بسته گی دارد. آنان در جغرافیای اکثراً روستایی افغانستان در حیات قلاع که نمونه های آن حتی در شهر ها حفظ شده است (قلعه ی فتح الله، قلعه ی موسی، قلعه ی زمان خان در کابل و ده های دیگر) اقوام را به حیات و مماتی بسته می کنند که از این طریق در گونه ای از فرهنگ قبیله یی یا قلبه یی، از زمین و ماحولی استفاده کنند که خود شان را در اداره ی آن ها، صاحب مطلق می دانند.  

بحران ها و حاكميت هاي غير مشروع كه از كودتاي هفت ثور آغاز يافتند،‌ به درستي سند شده اند كه فرهنگ قلبه یی حاكم بر يك اوزبيك، تاجك و ديگران، چه گونه مردماني از يك قوم و يك منطقه را در ميان ده ها جناح و حزب، چپي و راستي و اسلاميست جا می دهد. شگف تر اين كه اين مردمان، هركدام با مُهر هاي چپي و راستي، در قريه ها و روستا هاي خويش و اگر بگويم در ميان قلعه هاي خويش، نماينده گان افراد و جنگجوياني بودند كه از شاخه هاي كمونيستي تا احزاب تنظيمي، بيشترينه تبلور فرهنگ های قبيله يي می شدند.

 اين همه رقيبان تنظيمي و حزبي كه در نقد افراد درگير احزاب افغانستان، پايين تر از بي سواد اند، چه انگيزه داشته اند ميدان هاي جنگ افغانستان را در سطح دهكده ها و روستا هاي خويش كوچك كنند؟ در واقع وابسته گی به فرهنگ قلبه یی است كه آنان را براي مهم ترين منابع تامين و حفظ هستي شان انگيزه مي دهد! بنابراین در جامعه ی اکثراً روستایی افغانستان، شباهت های عام و تمامی میان فرهنگ های قبیله یی پشتون ها و فرهنگ های قلبه یی تاجکان، هزاره گان یا اوزبیکان وجود دارد.  

با آن چه آوردم و با رويكردي كه براي این نگارش اختيار كرده ام، ايجاب مي كند فرهنگ قبيله يي را دور از ذهنيت هاي عصبیت قومی، با شناخت شباهت های اجتماعی نیز تحلیل کنیم.

عموماً پسوند ها در پشتو، مانند زي، خيل، وال و غیره، پيش از آن كه معرف طرز فکر خاص باشند، كاربرد ادبي دارند. این پسوند ها در حوزه ی زبان پشتو، نام ها را رنگ پشتوني مي دهند.

نوشتن دیدگاه


تصویر امنیتی
تصویر امنیتی جدید

بیرق ملی افغانستان

afghanistan

image 006 image 006 image 006

ساینس ، طب و معلومات علمی

حقیقت در یوتیوب

youtube

الحاج محمد شاه پيمان

salim abed paiman 200

جنتری یا تقویم سال ۱۳۹۷

Jantari Afghani 1397 200

!آدرس و شماره های تماس تمامی سفارتخانه ها مقیم کابل

په پيښور کښي د ضا خېل په مدرسه

آشپزی افغانی

dast pukht afghani 180

آشپزی افغانی و غذا های لذیز افغانی

تاریخی، سیاسی، فرهنګی ، کلتوری او اجتماعی کتابونه

تلویزیون آشنا

daritvplayer

نماز ستون دین

Namaz Ston Din 1 200

د آشنا تلویزیون وروستی خپرونه

player240

مرحوم داکتر عزیزالله لودین

dr. azizullah lodin 200

ښاغلۍ محمد رسول باوری

bawari 200

استاد شاه محمود محمود

Ustad Shah Mahmood Mahmood 200

د ارګ تاریخچه

باغ بابر

پښتانه اصلاً څوک دي ؟

فال حافظ

hafez copy

سه هزار سال دروغ درتاریخ ایران

Tamuli Dar Bonyan Jalyat 200

!بیستمین سالروز پیروزی مجاهدین بر همه مبارک باد

ننگرهار مشاعره

پرویز شگیوال

Saraji Atal سراجی اتل

سمیع الله تړون

Rates widget

Currency Converter

شعر پښتو

برنج گل لاله

loga

شرکت حسابداری الیاس

Elias S

ښاغلی سمیع الله تړون

Samiullah Taron 200

ښاغلی سنګر مل عارفزی

ویدیو کلپ کارتون برای اطفال خورد سال

Statistics

سیستم عامل
FreeBSD
پی اچ پی
7.1.22
MySQLi
5.7.23-log
زمان
06:15
ذخیره ساز
فعال شده
Gzip
غیر فعال
کاربران
1
مطالب
1196
نمایش تعداد مطالب
829094

اخبار جدید

تاریخچه مختصر بچه سقاو

Login Form

Copyright © 2017. All Rights Reserved www.haqiqat.se حقیقت

Innehållsansvarig: Mohammad Shah Paiman, 073- 939 46 22 - e-post: abed_salim@hotmail.com www.haqiqat.se All Rights Reserved.